meme etiketine sahip kayıtlar gösteriliyor. Tüm kayıtları göster
meme etiketine sahip kayıtlar gösteriliyor. Tüm kayıtları göster

MEMENİN KALSİFİKASYONLARI (MAMOGRAFİDE) BENİGN VE MALİGN KALSİFİKASYONLAR





















































































KALSİFİKASYONLARIN DAĞILIMI:






Difüz dağınık:
Tüm memede dağılmış kalsifıkasyonlardır.

Segmental: Segmental kalsifikasyonlar bir lobun veya segmentin tutulduğunu gösterir.








Bölgesel: Geniş bir alana dağılmış kalsifikasyonlar


Grup yapan: Küçük bir alanda ( lcc ) en az 5 kalsifikasyon


Lineer: Bir çizgi boyunca oluşan kalsifikasyonlar








KALSİFİKASYONLARIN MORFOLOJİSİ

Benign kalsifikasyonlar genellikle maliniteye eşlik eden kalsifikasyonlardan daha büyüktür. Daha kaba, yumuşak kenarlı, yuvarlak şekillidirler ve daha kolay görünürler. Maligniteye eşlik eden kalsifikasyonlar ise genellikle daha küçüktürler.








KALSİFİKASYONLARIN MORFOLOJİSİ


1. TİPİK OLARAK BENİGN

a. Deri kalsifikasyonları:

Ortası radyolüsen kalsifikasyonlardır ve bu görünümleri karakteristiktir. Bu tip kalsifikasyonların CC ve MLO grafilerde şekli değişmez. Bu nedenle “tatoo sign” palyaço bulgusu olarak adlandırılırlar. Başka tip kalsifikasyonlardan görünümlerinin ayırd edilmesinde tanjansijel projeksiyon mamografisi kullanılır.





b. Damar kalsifikasyonları:

Damar duvarlarında, paralel çizgiler şeklinde
veya çizgisel tübüler kalsifikasyonlardır.






c. Kaba- “patlamış mısır=popcorn” görünümünde kalsifikasyonlar:

Klasik olarak involüsyona giden fibroadenomlarda görülür.






d. Büyük çubuk şeklinde kalsifikasyonlar:

Birbirini takip eden çubuklar şeklinde, dallanır tarzda, genellikle 1mm’den büyük kalsifikasyonlardır. Eğer kalsiyum genişlemiş duktusu doldurmak yerine lümeni çevrelemişse ortaları lüsent görülür. Bu tür kalsifikasyonlar plazma hücreli mastit, duktal ektazi ve sekretuvar hastalıklarda görülür.






e. Yuvarlak kalsifikasyonlar:

Genellikle benigndirler ve boyutları 1mm altında ise asiniler içindedirler. 0.5 mm altında ise “noktasal” olarak adlandırılabilirler. Çok sayıda olduklarında boyutları değişebilir.







f. Ortası lüsent kalsifikasyonlar:

Boyutları 1 cm nin altında ya da üzerinde değişik olabilir. Yuvarlak veya oval şekilli, ortaları lüsent izlenir. Duvarı “halka veya yumurta kabuğu” şeklindeki kalsifikasyondan daha kalındır. Yağ nekrozu alanlarında, duktus içindeki debris kalsifikasyonunda ve bazen fibroadenomlarda görülür.






g. “Yumurta kabuğu” veya halka tarzında kalsifikasyon:

Küre şeklindeki bir oluşumun kabuğundaki kalsifikasyonu andırır tarzda ince bir duvarı vardır. Kalınlığı 1mm’nin altındadır. En sık kist duvarında görülür. Bazen yağ nekrozlarında da görülebilir.







h. Kalsiyum sütü kalsifikasyonları:

Kistlerin tabanında kalsiyum içerikli çökeltidir. Kraniyokaudal görüntüde belirsiz, bulanık, yuvarlak, amorf opasitelerdir. Lateral projeksiyonda, yarımay veya hilal şeklinde, konkavitesi yukarıya bakan belirginleşen kalsifikasyonlardır. Kistlerin tabanında çöken ve seviye oluşturan debrise bağlı oluşur.


i. Sütür kalsifikasyonları:


Cerrahi sütür materyali üzerinde kalsiyum çökmesine bağlı gelişir. Özellikle ışın tedavisi yapılmış memelerde görülebilir. Tipik olarak düğümleri görülen çubuk veya tübüler tarzda kalsifikasyonlardır.







j. Distrofik kalsifikasyonlar:

Travma
sonrası veya ışın tedavisi uygulanmış memelerde görülür. Düzensiz şekilli ve boyutları 0.5mm’nin üzerindedir. Ortaları genellikle lüsenttir.


k. Noktasal (punktat) kalsifikasyonlar:

Yuvarlak veya oval, boyutları 0.5 mm’nin altında, kenarları iyi sınırlanmıştır.




2. ORTA DERECE (İNTERMEDİATE) KUŞKULU KALSİFİKASYONLAR

Amorf kalsifikasyonlar:

Bunlar küçük ve bulanık kalsifıkasyonlardır. Diffüz dağınık olarak izlenirse benign olarak değerlendirilebilirler. Ancak grup yapan, bölgesel, lineer veya segmenter izlenen amorf kalsifikasyonlar biyopsi gerektirir.


Heterojen kalsifikasyonlar:

İrregüler 0.5 mm den büyük kalsifıkasyonlardır. Maligniteye eşlik edebilirler. Genelde fibrozis alanlarında, fıbroadenomlarda ve travmaya bağlı izlenebilirler.






3. MALİGN OLMA OLASILIĞI YÜKSEK KALSİFİKASYONLAR


a. Pleomorfik kalsifikasyonlar (granüler):

Amorf kalsifikasyonlardan daha belirgin ve dikkat çekicidir. Hem tipik benign hem de tipik malign özellik göstermezler. Boyutları 0.5 mm’nin altındadır ancak boyut ve şekilleri değişkendir.




b.İnce çizgisel veya ince çizgisel, dallanma gösteren kalsifikasyonlar:

Devamlılık göstermeyen ince çizgi gibi, düzensiz ve genişlikleri 0.5 mm’nin altında olan kalsifikasyonlardır. Görünümleri bir duktusun lümenini dolduran kanseri düşündürür.




Kaynaklar:
1. Kopans, Daniel B. Pathologic, mammographic and sonographic correlation. Breast Imaging 2. ed. 523, Lippincot-Raven 1998.
2.Heywang-Köbrunner SH, Schreer I, Dershaw DD. Diagnostic Breast Imaging. Thieme, 1997.
3.Dinkel HP, Gassel AM, Tschammler A. Is the appearance of microcalcifications on mammography useful in predicting histological grade of malignancy in ductal cancer in situ? Br J Radiol 2000; 73(873): 938-944.
3.TRD Yeterlilik Kurulu, Rehber ve Standartlar Komitesi. http://www.turkrad.org.tr.
Devamını Oku

MAMOGRAFİK VE SONOGRAFİK BI-RADS KATEGORİLERİ-I



















































































MAMOGRAFİK VE SONOGRAFİK BI-RADS KATEGORİLERİ

Meme kanseri dünyada ve ülkemizde kadınlarda en sık görülen kanser olup tüm kanserler arasında akciğer kanserinden sonra ikinci sıklıkta ölüm nedenidir.

Meme kanserinde mortaliteyi azaltmanın en etkin yöntemi erken tanıdır.
Meme kanseri taraması ve tanısında mamografi hala en yaygın kullanılan, yüksek tanısal değere
sahip bir görüntüleme yöntemidir.
Mamografik taramalarla erken tanı koymanın meme kanseri mortalitesini % 20-70 oranında
azalttığı görülmüştür.


Meme ultrasonografisi noninvaziv, kolay uygulanan, ucuz ve radyasyon içermeyen bir modalitedir.
Radyolojik olarak dens memelerde ve mamografide saptanan lezyonun solid-kistik ayrımında yararlıdır.
Bu nedenle günümüzde mamografinin tamamlayıcısı durumundadır.
Ayrıca palpabl kitlesi bulunmayan ve 35 yaşından küçük kadınlarda primer görüntüleme yöntemi olarak
seçilmelidir.

Meme lezyonlarının erken saptanması yanı sıra, özelliklerinin belirlenerek malignite
olasılığının değerlendirilmesi de tedavide taşımaktadır. Bu nedenle lezyonların tanımlanmasında
ve raporlamada kullanılacak terminolojide standardizasyon gereklidir.

Amerikan Radyoloji Koleji (ACR) tarafından 1993 yılında mammografi
bulgularının raporlamasında kullanılan terminolojiyi standardize etmek amacıyla
bu sistem "Breast İmaging Reporting and Data System" (BI-RADS) (Meme Görüntüleme Raporlama ve Veri Sistemi) adı altında sunulmuştur.



MAMOGRAFİDE BI-RADS DEĞERLENDİRME
1. BI-RADS terminolojisi:

1 A. Kitleler:

Kitle 2 projeksiyonda da izlenebilen yer kaplayan lez-yona denir. Eğer görünüm tek projeksiyonda izleniyorsa Asimetri olarak isimlendirilmelidir.
Kitleler raporlanırken belirtilmesi gereken özellikler:



a. Şekil:
1a: Yuvarlak şekilli kitle




1b: Oval şekilli kitle




1c: Lobüle konturlu kitle





1d: İrreguler: kitle şekli yukarıdakiler ile ifade edilemiyorsa



b. Sınırlar:
1a: keskin sınır
1b: Gizlenmiş, görünemeyen: Kitle sınırları komşu meme dokusu nedeni ile görünmüyor




1c: Belirsiz: Kitle sınırında herhangi bir noktada infiltrasyon şüphesi uyandıran belirsiz görünüm var ise. Görünüm komşu meme dokusu tarafından kapanmış olduğunu düşündürmüyor ise.




1d: Spiküle: Kitle sınırından uzanan radial dansiteler olması




c. Dansite
O Yüksek dansite
O Eş dansite (meme dokusu ile izodens)
O Düşük dansite: Ancak yağ içermeyen meme dokusuna göre düşük dansitede
O Yağ içeren radyolüsen görünüm




B-Kalsifikasyonlar
Kalsifikasyonlar tipik olarak benign görünümde ise raporlanması şart değildir.
Ancak başkaları tarafından şüpheli bulunacağı düşünülen benign kalsifikasyonların raporlanması karışıklığı engellemek açısından faydalı olacaktır.
Kalsifikasyonlar ile ilgili yazı meme sekmesi içinde memenin kalsifikasyonları konu başlığı altında anlatılmıştır.





C. Yapısal distorsiyon
Normal yapının bozulduğu ve kitlenin izlenmediği durumdur. Bir noktadan çıkan radyal spiküler lineer çizgiler şeklinde izlenir. Fokal retraksiyon veya parankim kenarının distorsiyonu şeklinde de izlenebilir. Eşlik eden asimetri, kitle veya kalsifikasyon izlenebilir.

D. Özel durumlar


-Fokal asimetri: Belirgin kitle görünümü oluşturmayan asimetrik dansitedir. Sınırları yoktur ve kitle gibi belirgin değildir. Normal meme dokusu adacığını temsil ederler.




E. Eşlik eden bulgular:
a. Cilt çekintisi:
b. Meme başı çekintisi: Meme başı retraksiyonu simetrik ise ve eşlik eden bulgu yok ise malignensi düşünülmemelidir.
c. Ciltte kalınlaşma
d. Trabeküler kalınlaşma: Memede fibröz septanın kalınlaşmasıdır (alttaki resimde yeşil ok).
e. Cilt lezyonları: Özellikle nevüsler, tekniker tarafından belirtilmeli ve işaretlenerek çekim yapılmalıdır.
f . Aksiler adenopati: Büyük 2 cm den büyük ve yağlı hilusu bulunmayan lenf nodları araştırılmalıdır.
g. Yapısal distorsiyon: Eşlik eden bulgu olarak izlenebilir.
h. Kalsifikasyon: Eşlik eden bulgu olarak izlenebilir.


TDLU: terminal ductal lobuler unit
AC: akciğer
premammarian zone (premammarian zon)
retromammarian zone (retromammarian zon)
lactifeoz sinus
areola
premammarian fasia
retromammarian fasi
Cooper's ligaman


F-Lezyon lokalizasyonu
Lokalizasyon
Saat dilimleri
Dört kadran
Subareolar, santral, aksiler kuyruk
Derinlik
Anterior(premammarian zon), orta (mammarian zon) ve posterior(postmammarian zon) olarak eşit 3 dilime bölünmelidir.





2. RAPORLAMA
BIRADS ile raporlamada öncelikle incelemeyi gerektiren klinik bilgi verildikten sonra meme parankim yapısı belirtilir.
İzlenen lezyonların morfolojik özellikleri tanımlanır.
Yapılmışsa eski tetkikler ile olan karşılaştırma sonuçları verilir.
Uygun kategoriye yerleştirildikten sonra, kuşku derecesine göre yapılması gerekenler öneriler halinde bildirilir.




A-Meme parankim yapısı
Bildirilmesindeki amaç mammografik duyarlılık hakkında fikir vermektir.
Tip 1, Yağ dokusundan zengin parankim yapısı (glanduler doku < %25 ).




Tip 2. Saçılmış fibroglanduler dansiteler (glanduler doku < %25-50 )





Tip 3. Heterojen dens meme yapısı (glanduler doku yaklaşık %51-75 )




Tip 4. Çok dens meme yapısı (glanduler doku > % 75
Mammografik duyarlılık 3 ve 4. grupta düşüktür.


B. Bulgunun detaylı tarifi yapılmalıdır:
a. Kitle
Boyut
Morfoloji: şekil, sınır ve dansite
Eşlik eden kalsifikasyon
Eşlik eden bulgular
Lokalizasyon
b. Kalsifikasyon
Morfoloji: Tip, şekil
Dağılım
Eşlik eden bulgular
Lokalizasyon
c. Yapısal distorsiyon
d. Özel durumlar

C. Eğer varsa önceki filmler ile karşılaştırma yapılmalıdır

D. Raporun sonuçlandırılması
Rapor hakında özet bir bilgilendirme sonuç olarak verilmeli ve rapor Bl-RADS değerlendirme kategorileri ile sonuçlandırılmalıdır.BIRADS kategorisine göre öneri yapılmalıdır. Eğer biyopsi öneriliyor ise bildirilmelidir.



MAMOGRAFİK VE SONOGRAFİK BI-RADS KATEGORİLERİ-I
MAMOGRAFİK VE SONOGRAFİK BI-RADS KATEGORİLERİ-II
MAMOGRAFİK VE SONOGRAFİK BI-RADS KATEGORİLERİ-III
MAMOGRAFİK VE SONOGRAFİK BI-RADS KATEGORİLERİ-IV
Devamını Oku

MAMOGRAFİK VE SONOGRAFİK BI-RADS KATEGORİLERİ-II


































































III. BI-RADS DEĞERLENDİRME KATEGORİLERİ

KATEGORİ 0:
Mamografik değerlendirme yetersizdir. Tamamlanmamış inceleme anlamına gelir. Tarama mamografisi sonrası, ek bir mammografik teknik,dens meme yapısı nedeniyle başka bir görüntüleme yöntemi veya eski mammogramlarla karşılaştırma gerektiğinde kullanılmaktadır.






KATEGORİ 1: Negatif mamogram; Tamamen normal bulgular mevcuttur. Her iki meme simetrik olup kitle, kalsifikasyon, yapısal bozukluk yoktur.




KATEGORİ 2: Benign bulgular. Kategori l'e benzer şekilde normal bulgular vardır. Ancak bu kategoride mammografi raporunda yorumlayan kişi tarafından benign bulgular tanımlanabilir. Bu bulgular arasında kalsifiye fibrodenomlar; multipl sekretuar kalsifikasyonlar; yağ kisti, lipom, galaktosel, mikst dansitede hamartom gibi yağ içeriği olan lezyonlar; intramammarian lenf nodları; implantlar, vasküler kalsifikasyonlar veya önceki cerrahilere sekonder olduğu kesin kanıtlanmış doku distorsiyonu yer almaktadır.
Kategori 1 ve Kategori 2 değerlendirmeleri mamografik olarak malignite bulguları negatif olan durumlarda kullanılmaktadır. Aralarındaki tek fark Kategori 2 de spesifik benign bulguların tanımlanmasıdır.




Milk of calcium(kalsiyum sütü):yandaki resimde kalsiyum sütünün mamografideki görünümleri şematize edilmiştir. A,B,C deki görünümler MLO, lateral D deki ise CC grafideki görünüme karşılık gelmektedir.




Lipom: Asemptomatik, yavaş büyüyen, düzgün konturlu, mobil
kitlelerdir. Lipomlarda kalsifikasyon çok nadir izlenir




Sekretuar Kalsifikasyonlar: Ektazik duktuslar içerisinde veya çevresinde görülen kalsifikasyonlardır.
üç şekilde görülebilirler.
1. İntraluminal debris kalsifiye olup kaba solid çubuklar şeklindeki duktal çizgiler mamillona doğru uzanarak veya lokal bir alanda görülebilir.
2. Non-kalsifiye luminal merkez çevresi periduktal kalsifikasyonlar santrali radyolusen çubuklar şeklinde görülür.
3. Santrali radyolusen sferik veya globuler kalsifikasyonlar tüm memede yaygın olabilir.





KATEGORİ 3: Büyük oranda benign bulgular. Bu kategorideki bulgular %2 nin altında malignite olasılığı içeren lezyonlar olmalıdır.
*Bu gruba giren 3 özellikli bulgu vardır. Bunlar kalsifiye olmayan yuvarlak solid kitleler, fokal asimetriler ve grup yapan punktat kalsifikasyonlardır.
*Kategori 3 kararı vermeden önce diagnostik değerlendirmenin tam yapılması önerilmektedir.
*Takip süresi 6 aydır. Takip sırasında büyüyen kitlelere biyopsi yapılmalıdır. İki yıl boyunca takipte değişiklik göstermeyen lezyonlar benign olarak kabul edilebilir.
* Klinik gereklilik halinde veya hasta isterse biyopsi yapılmalıdır.




KATEGORİ 4: (Kuşkulu Bulgu- Biyopsi önerilir)
Kategori 4; Malign lezyonların karakteristik özelliklerini taşımayan, ancak malign olma olasılıkları kategori 3'den fazla olan lezyonlar için kullanılırlar.
Biyopsi önerilen lezyonların büyük bir kısmı bu kategoride yer almaktadır.
Bazı merkezlerde, kategori 4, bu grubun malignite riskinin geniş aralığı nedeniyle, malign olma olasılıklarına göre 4A, 4B, 4C olarak alt gruplara ayrılarak kullanılmaktadır.





4A: Kategori 4A düşük malignite riski olan girişim gerektiren bulgularda kullanılır. Malign patoloji sonucu gelmesi beklenmeksizin, benign biopsi veya sitoloji sonrası 6 aylık aralıklarla veya rutin takibe alınması uygundur. Bu kategoride yer alan örnekler palpabl da olabilen kısmen veya olası düzgün sınırlı, US da fibroadenom görünümünde solid kitle, komplike kist absedir.





4B: Kategori 4B, orta dereceli malignite kuşkusu olan lezyonlar için kullanılır.Lezyonlar kısmen düzgün sınırlı, kısmende kötü sınır özellikleri gösteren lezyonlardır. Bu kategorideki bulgular son değerlendirmede patoloji-radyoloji korelasyonunu gerektirmektedirler. İzlemde fibroadenom, yağ nekrozu veya papillom benign tanıları ile sonlanabilirler.




4C: Kategori 4C, kategori 5 deki gibi klasik bulgular olmamakla birlikte malignite açısından endişe uyandıran lezyonlar için kullanılır. Bu kategoride yer alan bulgulara örnekler, kötü sınırlı irregüler solid kitle veya yeni ortaya çıkmış ince pleomorfik kümeleşmiş kalsifikasyonlardır. Bu kategoride malign sonuçlar beklenmektedir.








KATEGORİ 5: ( Büyük Olasılıkla Malign Lezyon-Biyopsi ve uygun yaklaşım gerekli)
Bu kategori maligite olasılığı > %95 olan, klasik meme CA bulgularını taşıyan lezyonlar için ayrılmıştır.
Işınsal kenarlı, irregüler, yüksek dansiteli kitleler, segmental veya lineer dizilimli mikrokalsifikasyonlar veya pleomorfik kalsifikasyonların eşlik ettiği irregüler ışınsal kenarlı lezyonlar bu kategoriye giren örneklerdirç
(yeşil ok: trabeküler kalınlaşmayı göstermektedir).





Yandaki resimde belirgin sınır ve şekli olmayan hiperdens meme
dokusu içinde pleomorfik malign karekterde mikro
kalsifikasyonlar izlenmektedir. Bu hasta invaziv duktal karsinom tanısı aldı.




KATEGORİ 6 :

(Bilinen malignite- Uygun yaklaşım gerekli)

Bu kategori, cerrahi eksizyon, radyoterapi, kemoterapi veya mastektomi gibi kesin tedavi öncesi biopsi ile malign olduğu kanıtlanmış meme bulguları için eklenmiştir. Bİ-RADS Kategori 4 ve 5 den farklıdır, maligniteyi kanıtlamak için gereken girişim ile ilişkili değildir. Bu kategori biopsi öncesi bulgulara ikincil teşhis veya cerrahi eksizyon öncesi neoadjuvan kemoterapi cevabını izlemi sırasında uygun olup, malignitenin eksizyonu (lumpektomi)sonrası kullanılmamalıdır




Aynı memede farklı kategoriye giren bulgu ve lezyonlar olabilir.
Böyle olgularda tüm meme için özet BIRADS kategorisi her zaman en yüksek BIRADS kategorisi olmalıdır.


MAMOGRAFİK VE SONOGRAFİK BI-RADS KATEGORİLERİ-I
MAMOGRAFİK VE SONOGRAFİK BI-RADS KATEGORİLERİ-II
MAMOGRAFİK VE SONOGRAFİK BI-RADS KATEGORİLERİ-III
MAMOGRAFİK VE SONOGRAFİK BI-RADS KATEGORİLERİ-IV
Devamını Oku