KARDİAK VE KORONER MDCT ANJİOGRAFİ UYGULAMALARI-HAZIRLIK AŞAMASINDA



---

-KARDİAK VE KORONER MDCT ANJİOGRAFİ UYGULAMALARI;


1- MDCT KORONER ANJİOGRAFİ UYGULAMALARI


2-KORONER ARTER DIŞI UYGULAMALAR


  • -*Ventrikül fonksiyonları
  • -*myokardial canlılık ve iskemi
  • -*kapak hastalıkları,
  • *: ilk tanıda MR daha sık kullanılır
  • -kalp dışı patolojiler: perkard ,AC gibi
  • -koroner venöz anatomi
  • -sol atrium ve pulmoner venöz anatomi
  • -konjenital kalp hastalıkları


MDCT KORONER ARTER GÖRÜNTÜLEME:


1-KALSİYUM SKORLAMA (c-):
2-ATEROSKLEROTİK HASTALIK TANI VE TAKİBİNDE 
3-PLAK DEĞERLENDİRME
4-REVASKÜLARİZASYON SONRASI KONTROL (BY PASS SONRASI DEĞERLENDİRME)
5-KORONER ANOMALİLER

-
---

EKG UYGULAMALARI:


-RETROSPEKTİF 

*tüm EKG trasesi boyunca sürekli olark X-ışını verir. hastanın görüntülenmesi için alınan bilgi ise sadece R dalgasından sonra  belli bir süre zarfında  elde edilen görüntüler 

rekontrüksiyon için toplanır.
**bu yöntemle:

  • -koroner arterlerin incelenmesi
  • -sistol sonu volüm
  • -ejeksiyon fraksiyonu
  • -ventrikül duvar hareketleri incelenir.


dez avantajı hastanın maruz kaldığı doz fazladır.
Avantajları:

  • -istenilen  tüm fazlardan görüntü olusturulabilir. sistol +diastolik fazların hepsinden görüntü oluşturulur. 
  • -istenilirse tüm fazlardan görüntü oluşturulup cine görüntüleme yapılabilir.böylece en az hareketli olan fazı secme sansı vardır.
  • -kalp artefaktları en aza indirilir.-
-
--

--PROSPEKTİF: (step and shoot):

*diastolde belirlenen tarama dilimi dışında X-ışını verilmez. böylece hastanın aldığı doz düşer.
*prospektif görüntülerde de ciazın kapasitesi varsa koroner damarlar incelenebilir.

EKG EDİTİNG:
*aritmide kalpte pluşan artefaktlı görüntüyü düzeltir.

BULANIKLAŞMA:EKG:
*atrial fibrilasyon, aritmi-

--
---

-1-KALSİYUM SKORLAMA (c-):


  • *koroner arterlerde biriken kalsiyum miktarını olçerek toplam aterosklerotik plak yükünü tahmin eder.
  • *kontrast madde kullanılmadan ve daha düşük doz X-ışını ile yapılır.
  • *ekg eşliğinde 3 mm kesit kalınlığında görüntüler alınır. 
  • *koroner arter kalsifikasyonu klasik risk tahmin metodlarından adaha iyi bir risk prognoz belirleyicisidir.
  • *mortalite ve kalsiyum skorlama rasında doğrudan ilişki vardır.
  • dezavantajları:
  • *sadece kalsifik plaklar değerlendiriliri. soft plklar değerlendirilemez.genç ve orta yasta plakalrın çogu kalsifik değildir.
  • *akut koroner sendroma daha sıklıkla kalsifik olmayan plaklar neden olur.
  • *plakların neden olduğu stenoz oranları saptanamaz.-
-
--

KONTRAST DOZU:


  • *5-7 ML/SN hızda 350/100 iyotlu kontrast madde kullanılır. 90 kg mın altında 90 ml , by paslı hastada 110 ml KM kullanılır. ardından 40 cc SF 2.5 sn hızla verilri 
  • *  bifazik   inceleme: de kontrast sadece sol ventrikülde kalır ve  kontrastın ardından  SF verlir ki buda sağ ventrikül ve sağ atriumdan kontrastın boşalmasını sağlar. ve sağ koroner arterin daha iyi değerlendirilmesini sağlar.
  • *trifazik inceleme: önce kontrast sonra  kontrast +SF karışımı daha sonra da sadece SF gider artefakt olusturmayacak sekilde sağ ventrikülde  hafif kontrast kalması istenirki sağ ventrikülün duvarı değerlendirilebilsin.-
-
----

- KORONER BTA;


  • *İnvaziv anjiografi için alternatif değil.
  • *kalp hastalarının rutin protokolünde değişikliğe neden olmaz
  • *stenoz oranlarını normalden fazla belirleme eğilimi vardır.
  • *%90 dan fazla negatif önögrü değeri vardır.
  • *kapak cerrahisi planlanan hastalarda damarların durumunu belirlemedede kullanılır.
  • *koroner anjiografi ile saptanamayan pozitif yeniden şekillenme evresinde koroner aterosklerotik hastalığın değerlendirilmesini sağlar.-
-
--

KORONER  BT ANJİOGRAFİDE  HASTA SEÇİMİ ve ENDİKASYONLAR:


  • 1-Ateroklerotik plakların değerlendirilmes
  • 2-koroner arter stenozunun derecelendirmesinde 
  • 3-koroner arter by pass greftlreinin değerlendirilmesinde
  • 4-stentlerin lümen açıklığının kontrolünde 
  • 5- kateter anjiografide kesin bir karar verielmediği durumlarda tamamlayıcı tetkik olarak 
  • 6-koroner arter anatomisinin, varyasyonlarınını, ve anomalilerinin değerlendirilmesi
  • 7-aortoostial lezyonların tespitinde 
  • 8-kardiak markerlar pozitifleşmemiş acil servise baş vuran ancak tanı konulamayan  gögüs ağrısı olan hastalarda negatif öngörü değeri %100 dür. -
-
---

-KORONER  BT ANJİOGRAFİDE  KONTRENDİKASYONLAR:


  • 1-Bilinen kontrast madde alerjisi
  • 2-böbrek fonksiyon bozukluğu (kreatinin 1.5 mg/dl) den fazla olması 
  • 3-gebelik
  • 4-solunum sıkıntısı
  • 5-genel durum bozukluğu
  • 6-beta blokerlerin kontrendike olduğu durumlar:
  • -sol ventrikül ejeksiyon fraksiyonu %30 zun altında olması
  • -bronşial astım hikayesi
  • -reynaud sendromu
  • -A-V iletim bozukluğu.
  • **nefes tutamayan, aritmisi olan,kalsiyum skoru 800 ün üzerinde olan ve kalp hızı 90 atımdan yüksek olan hastalard koroner BTA öneerilmez.
-
-

-HASTA HAZIRLIĞI:


  • -4 saat açlık
  • -tetkik oncesi mesane boşaltılmalıdır.
  • -antekübital venden 18-20 g iğne ile damar yolu açılmalıdır.
  • -ekg propları iiçin cilt temizliği yapılmalıdır.
  • -elektrotlar kemik çıkıntılar üzerine yerleştrilmelidir.
  • -sağ ayağın medial yüzeyine topraklama eletrodu bağlanmalıdırr.
  • -eğer kalp hızı: 65-70 atımdan yüksek ise beta adrenerjik reseptör blokorü tetkikten bir saat once oral yolla verilmeldir (50 mg metoprolol).
  • - ya da taramadan hemen önce İV yolla verilir.  kalp hızı dakikada 70 atımın altına ininceye kadar tansiyon ve nabız takibi ile İV yoldan metoprolol tartarate (beloc ampül 5 mg/ml) , (en fazla 25 mg ) yarı yarıya izotonik ile sulandırılarak bir kardiyoloji uzmanı gözetiminde uygulanmalıdır.
  • -B-blokerler kontrendike ise kalsiyum kanal blokerleri kullanılabilir.
  • -çekim masasında son aşamada koroner arterleri genişletmek amacıyla nitrogliserin (0.4 mg) verileblir.(isordil 5 mg tablet ) -
-
---

-MDCT ÇEKİM TEKNİĞİ: Yazı devam edecek. -

KAYNAKLAR:
1. Gilard M ve ark.Assesment of coronary artery stents by 16 slice computed tomografhy. Heart 2006.
 2.Kurs kitabı. 30.ulusal radyoloji kongresi. 2009.
3.Kardiak Görüntüleme. Doğrudan tanı.C.D. Claussen.2010.
4.www.radiologyassistant.nl
5.ECG-Gated Cardiac CT a review by Benoit Desjardins and Ella A. Kazerooni, AJR 2004; 182:993-1010.
6.Delayed Enhancement MR Imaging: Utility in Myocardial Assessment Vogel-Claussen J, Rochitte CE, Wu KC, Kamel IR, Foo TK, Lima JA, Bluemke DA. et al.
7-Kardiak bt.Doç.Dr. Tuncay Hazırolan.Hacettepe Üniversitesi.
Devamını Oku

MDCT ENTEROGRAFİ:Yazı devam edecek



-
--

-MDCT ENTEROGRAFİ:Yazı devam edecek


Notral yada düşük dansiteli kontrast maddelerin oral alınımı sonrası barsakların şişirilmesi sağlanarak ince kesit bt ile hızlı görüntülemesi ile elde olunur.


ENDİKASYONLARI:


  • 1-İnflamatuar barsak hastalıklarının tanı ve takibinde 
  • 2-Barsak obstruksiyonları:(parsiyel,düşük dereceli, aralıklı abstrükiyonların etyolojisi,derecesi , lokasyonu,komplikasyonları)
  • 3-GIS kanaması
  • 4-Tümöral veya polipoid lezyon varlığı
  • 5-Açoklanamayan karın ağrısı ve ishal
  • 6-Açıklanamayan gı şikayetleri(gizli kanama ve kilo kaybı ince barsaktanmı?)
  • 7-Malabsorbsüyon sendromları (çöliak, supru)
  • 8-Kapsül endoskopisi öncesi ib darlıklarının dışlanması-
-
---

-HASTA HAZIRLIĞI:


-5 saat açlık
-1 litre su+250 ml osmolac (laktüloz:667 mg/ml).işlemden; 
-50 dk önce ilk 10 dk da 500 ml
-25 dk önce  500 ml
-10 dakika önce 250 ml
-Toplam:1250 ml

Laktüloz için Kontrendikasyonlar:

1-gıs obtrüksiyonu
2-galaktozemi
3-laktoz intoleransı
4-çok yaslılar
5-ciddi böbrek yetmezliği
hiidrasyonu bozarak ciddi eletrolit dengesizliğine yol açar.

-
--

-MDBT ÇEKİM TEKNİĞİ:Yazı devam edecek


-Prekontrast , çift faz:45sn= enterik faz:mukoza daha iyi boyanır, 60 sn pvf, geç faz 90 sn
-Tek faz: 60 sn
-3 faz:

Tümör: çift faz: pre- post kontrast
Crohn:tek veya çift faz.
Kanama: pre , arteriyel pvf, geç faz
İshal : çift faz: 
KAYNAKLAR: 1-Nasıl yapılır BT enterografi, BT kolonoskopi,BT enteroklizis.TRD video sunuları. Doç.Dr.Barış Bakır. 2-WWW.CTISIUS.COM
Devamını Oku

MDCT SANAL KOLONOSKOPİ (Virtual colonoscopy):Hazırlık aşamasında



-
--

-MDCT SANAL KOLONOSKOPİ (Virtual colonoscopy):Hazırlık aşamasında


ENDİKASYONLAR:



  • 1-Kolorektal kanser taraması : 
  • 2-tamamlanmamış kolonoskopi (spazm, kolonik tortiyozite,dolikokolon, divertikülozis )
  • 3- tıkayıcı kolon kanserlerinde proksimal kolonun değerlendirilmesi
  • 4-konvansiyonel kolonoskopinin yapılamadığı durumlar (ciddi kardiak ve pulmoner hastalık,kanama diatezi, varfarin tedavisi,sedasyona aalerjisi bulunanlar )
  • 5-konvansiyonel kolonoskopiyi redddeden hastaalar
  • 6- kolorektal kanser takibinde: az data var
  • 5- inflamatuar barsak hastalıklarda  (crohn, ülseratif kolit): kullanılmaz çünkü mukozal değişiklikleri optimal gösretemez.ilk tanıda yeri yoktur.-
-
-

-HASTA HAZIRLIĞI:


Hamilelik söz konusu ise ya da hamilelik olasılığı varsa, bilgisayarlı tomografi gibi x-ışınlı cihazlar ile inceleme yaptırmanız sakıncalı olabilir.Bu durumda
inceleme istemini yapan doktorunuz ile tekrar görüşmelisiniz.

İncelemenin doğru netice vermesi için aşağıdaki kurallara kesinlikle uymanız gerekmek- tedir . Aksi taktirde bağırsak temizliğiniz yeterli olmayacağından
inceleme yapılamayacaktır.

1-Diet: 
Çekimden önceki gün 48 saat hiçbir katı gıda alınmayacaktır; aşağıda önerilen listedeki gıdalar alınacaktır.

Kahvaltı :
* Şekerli açık çay, rafadan yumurta
* Tanesiz reçel veya bal

Ara öğün :
* Meyva suyu (üzüm veya vişne suyu)

Öğlen :
* Tanesiz çorba veya et suyu
* Tanesiz komposto

Akşam :
* Öğlen yemeğinin aynısı

Ara öğün :
* Meyva suyu

Ayrıca bu diet süresince, 1 gün boyunca 2,5 lt (12 bardak) su ilaveten içilecektir. Çekime gelmeden önceki gün, saat 24:00’ten itibaren hiçbir gıda

alınmayacaktır ve ertesi sabah çekime aç gelinecektir.

2- Müshil kullanımı: X-M DİET (75 ML.) iki kutu : Sadece çekime gelmeden önceki gün kullanılmak üzere, X-M diet’in 1 kutusu, 1 bardak meyve suyu ile

karıştırılarak saat 12:00’de, diğer kutusu ise; saat 18:00’de aynı şekilde içilecektir.

3- Kalın bağırsak temizliği; çekime gelmeden önceki gün saat 21:00’de B.T.ENEMA prospektüsünde tarif olunduğu üzere makattan uygulanacaktır.

4-Feçes işaretleme: 100 ml oral iyotlu  kontrast madde akşam yemeğinden sonra tek doz (500 ml su ile) veya sabah öğle akşam eşitdozlarda

5- Düzenli olarak kullandığınız ilaçları su ile alabilirsiniz.

6- Kronik kalp yetersizliği, kronik böbrek yetersizliği ve diabet hastaları yukarıda belirtilen hazırlık programını uygulamadan önce mutlaka kendisini takip eden

doktorun onayını aldıktan sonra bu programı uygulamalıdır.

7-İncelemeye gelirken daha önceden yapılmış radyolojik tetkiklerinizi yanınızda getiriniz ve ilgili tekniker ya da doktora teslim ediniz.


ACİL BARSAK TEMİZLİĞİ :

-İnkoplet kolonoskopi ile 100 ml iyotlu kontrast madde 500 ml su veya meyva suyu nedeniyle karıstırılarak içilir 4-5 saat sonra cekime baslanır.



--
--
-CT ÇEKİM TEKNİĞİ:yazı devam edecek

Once sol yana doğru hasta yatırılır yaklaşık 30 -60 pump havayı (sondayı rektuma soktuktan ve şşişirdikten sonra)  verdikten sonra   skenogram ile hasta yüz

ustü yatarken kontrol edilir.yeterli basrsak distansiyonu varsa ilki yüzüstü pozisyonda iken çekim yapılır.tüm kolon dahil edilerek.50 ma

Sonra yüz yukarı yatırıldıktan ve antekübital venden 100 ml noniyonik kontrast madde verdikten sonra 60 sn sonra  100 MA ile çekim yapılır.IV kontrast madde

nın polip değerlendirilmesinde anlamlı katkısı olmasa da kolondışı batın yapılarının değerlendirilmesinde katkısı çoktur.

--
--

-DEĞERLENDİRME:


Önce 2B sonra 3B değerlendirilmeye geçilir. 3B değerlendirme kolondan cekuma sonra da çekumdan kolona doğru yapılır.

Polip feçes ayırımı:
1- feçes jeografik paterndedir, içerisinde hava dansitesi içerir.
2-polip pozisyonla yer değiştirmez (saplı polip hariç) . polipin ülseri yoksa kontruru düzgündür. yumuşak doku dansitesine yakın olan poliptir.
3-lümen içi rezidü sıvı silme programı.polipi ortya çıkarmada etkili.
4-yassı ve küçük poliplerin saptanması zordur.
5-5mm nin altındaki polipler rapor edilmeyebilir.

LEZYON TESPİT EDİLDİĞİNDE;
-Lezyonun morfolojisi
-sırtustu ve yüzüstü pozisyonda yer değiştirip değiştirmediği
-kontrast tututlumu gösterip göstermediği
-internal atenuesyonu not edilmelidir.
KAYNAKLAR: 1-www.ctisus.com 2.Multidedektör BT kolonografi ve sanal kolonoskopi:Multidedector computed tomographic colonography and virtual colonoscopy Kemal Arda, Nazan Çiledağ.Ankara Onkoloji Eğitim ve Arafltırma Hastanesi, Radyoloji Bölümü, Ankara.2009. 3-Virtual Colon Dissection with CT Colonography Compared with Axial Interpretation and Conventional Colonoscopy: Preliminary Results.ajr 2003Ç 4-Differential Diagnosis of Polypoid Lesions Seen at CT Colonography (Virtual Colonoscopy).Radiographics 2004. 5-Nasıl yapılır BT enterografi, BT kolonoskopi,BT enteroklizis.TRD video sunuları. Doç.Dr.Barış Bakır.
Devamını Oku

İLERİ MDCT İNCELEMELERİ :SANAL (virtual) ENDOSKOPİ (gastrografi)-devam edecek



-

SANAL  (virtual) ENDOSKOPİ (gastrografi):


ENDİKASYONLAR:


  • 1- Diğer modalitelerde (endoskopi, baryumlu incelemelerde) saptanan gastrik kanserin incelenmesi

  • 2-mide hstalığı şüphesinde: hazımsızlık, epigastrik ağrı , ozefagial reflü gibi semptomları olan -
-

HASTA HAZIRLIĞI:

-8 saat açlık.
-Effervescent granules (ENHOŞ MEYVE TUZU 5 g Efervesan Toz ) reçete edilir. Çekim sırasında kullanılır.
-5 mg buscopan (işlemde kullanılacak).
-100 mg noniyonik kontrast madde (işlemde kullanılacak)
-İşlem öncesi üre kretatinin için böbrek foknksiyon testleri yapılmalıdır.


-

--MDCT TEKNİĞİ:(yazı devam edecek)


Sanal endoskopi için : effervescent granules (6 gr) (negatif kontrast ajanı olarak) kullanılır. Bu ajanlar özellikle the gastric cardia ve  gastroesophageal junction ı iyi distandü ederler.  Midenin yeterli distansiyonu önemlidir. Eğer yeterli distansiyon sağlanamazsa mide lezyonları gözden kaçabilir dahası kollobe mide yanlışlıkla mide lezyonu sanılabilir.

6 g efervesan granüller az bir miktar su (5-10 ml) ile ağız yoluyla alınır ve mide şişirilir. hasta pron pozisyonunda yatırılarak midede yeterli distansiyon olup olmadığının anlaşılması için skenogram alınır.

-İM 5 mg buscopan ın ardından sanal endoskopi yapılır.

-supin ,pron , gerekirsede dekübit pozisyonu ( gastric antrum ve  pyloric region un distansiyonu için).

-endikasyona bağlı olarak  dual phase inceleme kullanılabilir.  Arterial phase images kontrast injeksiyonundan 25 sn sonra başlatırlır.  venous phase images

kontrast injeksiyonunun başlamasından itibaren 50 sn sonra başlatılır. dual faz hem   gastric arteries ve  veinlaerin incelenmesinin ve KC metastaslarının saptanmasına olanak verir. (2.5–3 mL/sec , 18-gauge angiographic catheter ile  antecubital veinden verilir.equilibrium phase CT scans 150 saniye sonra alınır.

Portal venous phase T stagleme ve equilibrium phase ise  N stageleme için kullanılır.

oral negatif
contrast ajana ilave olarak  intravenous contrast material midenin  neoplastic
ve  inflammatory hastalığını komple incelemek için kullanılır. 
KAYNAKLAR: 1-Diagnosis of the Invasion Depth of Gastric Cancer Using MDCT With Virtual Gastroscopy: Comparison With Staging With Endoscopic Ultrasound.AJR.2011. 2-Ba-Ssalamah A, Prokop M, Uffmann M, Pokieser P, Teleky B, Lechner G. Dedicated multidetector CT of the stomach: spectrum of diseases. Radio- Graphics 2003; 23:625–644 3- Chen CY, Hsu JS, Wu DC, et al. Gastric cancer: preoperative local staging with 3D multi-detector row CT—correlation with surgical and histopathologic results. Radiology 2007; 242:472–478 4- Lee IJ, Lee JM, Kim SH, et al. Helical CT evaluation of the preoperative staging of gastric cancer in the remnant stomach. AJR 2009; 192:902–908 4. Kumano S, Tsuda T, Tanaka H, et al. Preoperative evaluation of perigastric vascular anatomy by 3-dimensional computed tomographic angiography using 16-channel multidetector-row computed tomography for laparoscopic gastrectomy in patients with early gastric cancer. J Comput Assist Tomogr 2007; 31:93–97 5.Pamela T. Johnson Karen M. Horton Elliot K. Fishman Hypervascular Gastric Masses: CT Findings and Clinical Correlates.AJR 2010; 195:W415–W420 6.Jung Hoon Kim, MD Hyo Won Eun, MD Dong Erk Goo, MD Chan Sup Shim, MD Yong Ho Auh, MDImaging of Various Gastric Lesions with 2D MPR and CT Gastrography Performed with Multidetector CT.RadioGraphics 2006; 26:1101–1118.
Devamını Oku

İDYOPATİK İNTRAKRANİAL HİPERTANSİYON : Pseudotumör serebri



Pseudotumör serebride optik sinir bulguları

İDYOPATİK İNTRAKRANİAL HİPERTANSİYON : Pseudotumör serebri:

Pseudotumör serebri: intrakranial hipertansiyon ile karakterize etiyolojisi bilinmeyen bir klinik tablodur.
Sendrom sıklıkla obes kadınlarda baş ağrısı, görme değişiklikleri kendini gösterir.

Görüntüleme ve  BOS basıncının ölçülmesi  ikincil nedenleri ekarte etmek için kullanılır.   
-optik sinir kılıfında artmış sıvı intensitesi
optik sinir kılıfında sıvı birikimine  sekonder  tortiyozite
posterior sklerada düzleşme

MR da görülen bulgular:
- Optik sinir:

  • --optik sinir başının  glop içine doğru protrüztonu
  • --optik sinir kılıfında sıvı birikimine  sekonder  tortiyozite
  • --optik sinir kılıfında artmış sıvı intensitesi 
  • --posterior sklerada düzleşme : optik sinirin glop içerisine girdiği düzeyde 

-Boş sella,
MR venografi  sol transvers sinüste sinovenöz darlık.

- MR venografi  sinovenöz darlık veya sinus trombozları.
KAYNAKLAR:
1.Pseudotumor Cerebri: Brief Review of Clinical Syndrome and Imaging Findings.AJNR 2011 32: 1986-1993.
2.Diagnostic İmaging Brain.Osborn 2004.
Devamını Oku

Nevralji protokolü (Posterior fossa sinirlerinin değerlendirilmesi)



-

Nevralji protokolü (Posterior fossa sinirlerinin değerlendirilmesi):

 Aksiyel planda T1A, T2A, 3B ağır T2 sekanslar CISS (siemens), FIESTA (GE) , DRİVE (philips) ve postkontrast aksiyel ve ko-ronal planda T1A sekanslarından oluşmaktadır.

Kontrast madde olarak ‘gadolinyum’ kullanılmakta olup, 0.2 ml/kg verilmektedir. Görüntüleri elde etmek için kullandığımız parametreler şu şekildedir:

T1A  ( kesit kalınlığı=2.5 mm, kesit arası mesafesi=0.5 mm, FOV=20x20 cm, matriks=320x224, NEX=3);

T2Akesit kalınlığı=2.5 mm, kesit arası mesafesi=0.5 mm, FOV=20x20 cm, matriks=320x224, NEX=3);

3B CISS ( kesit kalınlığı=0.5 mm, FOV=18x18 cm, matriks=-352x192, NEX=4).

T2 ağırlıklı görüntüler “fast spin echo” sekansı kullanılarak elde edilmektedir.-
Devamını Oku

OVERİAN ENDOMETRİOZİSİN MR KAREKTERİSTİĞİ




OVERİAN  ENDOMETRİOZİS


  • Endometriumun uterus dışında ektopik yerleşmesidir.
  • Kan ürünlernin paramanyetik etkileri nedeniyle T1 ve T2 relaksasyon zamanları kısalır.
  • T1A da belirgin hiperintenstir.

  


  • -T2A da evresine göre hiper veya hipointenstir.sıvıya göre daha düşük sinyal intensitededir.
  • T2 sinyali düşüşüne "shading" (gölgelenme, silinme) bulgusu tanıyı 
  • destekler.
  • farklı yaşlarda kan ürünlerini birarada bulunabilir.
  • Sıvı-sıvı ya da kan elemanlarının seviyelenmesi izlenebilir.
  • kontrast maddenin tanıya  katkısı sınırlıdır. kist duvarı değişken ve spesifik olmayan şekilde kontrastlanır. 


KAYNAKLAR: 1.Body MRI. Evan S.Siegelman.2008. 2.MRD sunuları.
Devamını Oku

BRAKİAL PLEKSUS ANATOMİSİ VE LEZYONLARI



-
-www.fizyoweb.com sitesinden modifiye edilmiştir.
www.tiplopedi.com sitesinden alınmıştır.

Brakial Pleksus  Anatomisi


  • Omuz, üst ekstremite ve üst toraks  kaslarını, 
  • El ve cildin kutanöz sinirlerini, 
  • (C3-C5) frenik sinir dallarıyla diyafram hareketini ve 
  • C8-T1 sinirler aracılığıyla sempatik ganglionların inervasyonunu 
  • Sağlayan periferik sinir sistemidir. 






  • Servikotorakobrakial bölgede,BPL(brakial pleksus) subklavian arter ve venin superior ve posteriorunda seyreder. 

    • Brakial Pleksus 5 segmentten oluşur:
    • kök (root), 
    • trunk
    • division
    • cord 
    • terminal branches. 

    -Brakial pleksus ve torasik outlet sendromunda mr görüntüleme. Ayşe Aralaşmak..Bezmialem Vakif Universitesi Radyoloji AD.tablosundan modifiye edilmiştir.

    -MR Görüntüleme Protokolleri;


    Brakial Pleksus MR’da C4’den başlayarak T2’ye kadar multiplanar görüntüleme yapılmalıdır.
    Pleksitislerde , travmalarda ve tümörlerde inceleme kontrastlı yapılmalıdır.
    Travma düşünülmeyen olgularda süreyi azaltmak için MR myelografi alınmayabilir.
    Vücut, servikal veya fleks koiller kullanılabilir.
    Tuzak nöropatisi (TOS) düşünülmüyorsa inceleme nötral pozisyonda (hastanın kolları vücudunun yanında olacak şekilde) yapılmalıdır.
    TOS düşünülüyorsa abduksiyonda ek sekanlar alınmalı ve gerekirse nötralde tekrarlanmaldır.
    TOS’da BPL görüntüleme sekanlarına ek olarak BPL’nin uzun aksına dik oblik sagittal T1A’ lar ve sublavian arter ve vene yönelik MR angiografi  ve MR venografi  elde olunmalıdır. Abduksiyon incelemesi sonrası nötral pozisyonda oblik sagittal T1A’lar ve vasküler bası var ise MRA ve MRV’ler tekrarlanmalıdır.

    -Preganglionik zedelenme-

    -Preganglionik zedelenme-
    -

    Travmatik Brakial Pleksopati

    Travmatik  brakial pleksus zedelenmesi doğum travması nedeniyle  yenidoğanlarda ve trafik kazaları nedeniyle  adölesanlarda yaygındır.

    Obstetrik hasarlarda, Erb-Duchenne paralizisyle (C5, C6 ve ± C7) sonuçlanan suprakalvikular brakial pleksus çoğunlukla etkilenmiştir.

    Travmatik zadelenmeleri tanımlamada farklı terminolojiler kullanılır:

     “streching” (nöroapraksi veya traksiyon),
    --Traksiyon zedelenmesinde, MR’da brakial pleksusda asimetrik kalınlaşma, düzensizlik, T2 hiperintensite ve difüz kontrast tutulumu izlenir.
    --Postganglionik zedelenmelerde, posttravmatik nöroma diye adlandırılan kontrast tutan nodüler kalınlaşmalar ve BPL çevresinde hematom görülür.
    --Preganglionik zedelenmelerde, kök avulsiyonu, psödomeningosel, köklerin spinal korddan çıkış zonlarında (root stump) veya intradural köklerde kontrastlanma, kök avulsiyon seviyesindeki spinal kordda sinyal değişiklikler, spinal kord avülsiyonu, ve paraspinal kaslarda sinyal değişiklikleri görülebilir.
    --Psödomeningosel ve spinal kordda ve paraspinal kaslarda sinyal değişiklikleri preganglionik zedelenmenin indirekt göstergeleridir. Ancak, psödomeningosel, vakaların %15’inde kök avülsiyonu olmadan meydana gelebilir ve avülse köklerin %20’sinde de psödomeningosel izlenmeyebilir.
    --Spinal kordda akut fazda ödem (ekspansiyonla birlikte T2 hiperintensitesi) veya hemoraji (T2 hipointensitesi) görülebilirken kronik fazda myelomalazi (volüm kaybıyla birlikte T2 hiperintensitesi) görülebilir.
    --Paraspinal kas denervasyonunda en erken ve en sensitif görüntüleme bulgusu kontrast tutulumudur. Denerve kasın kontrast tutması  zedelenmeden sonraki 24 saat gibi erken bir sürede olur. Daha az olarak denerve kasta T1A ve T2A’ da hiperintensiteler, ve paraspinal kaslarda volüm kaybı diğer bir bulgulardır.

     “kök avulsiyonu (kökün spinal kordan preganglionik seperasyonu),
     “postganglionik rüptür” (BPL’nin ganlion distalinde seperasyonu),
    psödomeningosel” (sinir köklerinin çevresindeki meningeal kılıfta yırtık ve çevre dokulara CSF ekstravazasyonu) ve
     “posttravmatik nöroma” (postganglionik seperasyon alanında rejenere sinir yumağı).
    Streching (gerilme, traksiyon) zedelenmesi en hafif ve en yaygın olandır ve kendiliğinden iyileşir. -


    -Ekstrinsik kitleler

    BPL’yi invaze veya basan ekstrinsik kitleler primer tümörlerden daha yaygındır.
    İnvazif veya metastatik meme kanseri, akciğer ve boyun kanserleri, lenfoma, lösemi, melanoma, gastrointestinal ve genitoüriner karsinomlar ve nörolenfomatozis BPL’yi tutan ekstrinsik kitlelerdir.
    Meme ve akciğer kanseri metastazları en yaygın olanıdır.
    Pankost tümörü  BPL’yi kolaylıkla invaze eder.
     BPL’nin nörolenfamotozisi (difüz kalınlık artışı, T2 hiperintensite ve kontrast enhansmanı) sistemik lenfomanın bir parçası olabileceği gibi primer sinir sistemi lenfoması da olabilir.

    İntrinsik kitleler

    Nörojenik tümörler BPL’nin en yaygın primer tümörleridir. Bening sinir kılıfı tümörlerinden nörofibroma %50-65’ini ve Schwannomlar %18-20’sini ve malign periferal sinir kılıfı tümörleri ise %14’ünü oluşturur.

    Nörofibromalar sinirin uzun aksı boyunca büyür ve fusiform görünümdedir ve santral homojen kontrastlanma paterni gösterirler.
    Kitlenin santralinin T2 hipo, periferinin T2 hiperintens olması hedef görünümü (target sign) olarak adlandırılır.
    Fasiküler bulgu (T2A’de tuz ve biber görünümü) ise Schwannomaları destekleyen bir bulgudur.

    BPL’yi invaze veya komprese eden diğer nadir primer tümörler ise fibromatozis, lipoma, perinöroma, myozitis osifikans, ganglionöroma, hemangioma, lenfanjioma, ve sarkomlardır.
    Fibromatozisler en sık bening tümörlerdir daha sonra lipoma and perineuriomalar gelir.
    Fibromatozis, lokal agresif ekstra-abdominal desmoid tümör olup, T1A’da kas ile isointens , fibröz komponentlerinden dolayı T2A’da heterojen hiperintens ve infiltratif marjinleri bulunan ve belirgin kontrastlanan kitlelerdir.-


    -Brakial Pleksitis

    BPL’yi etkileyen en yaygın inflamatuar süreç radyoterapi sonrası oluşur, genellikle tedavi sonrası ortaya çıkar.
    BPL’de metastazlar fokal kitleler olarak izlenirken radyasyon pleksopatisi BPL’de difüz kalınlaşma, sinir çevrelerinde bulanıklaşma, fibril distorsiyonu (özellikle terminal dallar, kordlar ve divizyonlar etkilenirken, kök ve trunkuslar nispeten korunur), T2 hiperintensite ve kitle formasyonu olmaksızın minimal kontrastlanma olarak izlenir .
    Kronik formdaki radyasyon fibrozisi en yaygın olandır ve T1 ve T2A’da hipointens görünür. Akut radyasyon pleksopatisi ilk 6 ayda vasküler oklüzyona bağlı olarak ortaya çıkabilir ve genellikle kalıcıdır. MR’da BPL’nin difüz anormal sinyal intensitesi ve BPL ve çevre yumuşak dokularda kontrastlanma izlenen olgularda radyasyon hasarı ile rekürren kanser ayrımının yapılması mümkün olamayabilir.

    Vasküler İnmeler

    Brakial pleksopati, bir çok sayıda vaskülitik hastalıkta rapor edilmiştir. Görüntüleme bulguları genellikle normal olmakla birlikte nadiren T2A’de BPL’nin difüz hiperintensitesi izlenebilir. Pleksopatiye sebep olan subklavian arter anevrizması Behçet hastalarında bildirilmiştir.-


    -

    TOS (Tuzak Sendromu)

    TOS servikotorakobrakiyal alanda BPL, subklaviyan arter veya subklaviyan venin ayrı veya kombine olarak dinamik kompresyonu sonucu oluşur. Nörovasküler demetin komprese komponentine baglı olarak olgularda arteriyel, venöz veya nörojenik TOS semptomları izlenir.
    Semptomlar kol elevasyonu ve kolun uzun süreli kullanımı ile çoğalabilir veya agreve olabilir.
    TOS nedeninin belirlenmesi ve kompresyon lokalizasyonunun ortaya konması için dinamik görüntüleme oldukça önemlidir.

    Nörovasküler demet üç bölgede komprese olur; 

    interskalen üçgen;

    --kostaklavikular alan ve retropektoralis minör alanıdır.
    --İnterskalen üçgenin inferiorunu birinci kosta, tabanını subklavian arter, anteriorunu anterior skalen kas, posteriorunu orta skalen kas oluşturur.
    --Kas zedelenmeleri, kolların devamlı yukarda çalışması sonucu oluşan kas hipertrofileri, kongenital fibromüsküler anomaliler, servikal ve anormal birinci kostalar bu bölgede subaklavian artere ve BPL’ye bası oluşturabilir.


    Kostaklaviküler alanın:

    -- superiorunu klavikula, anteriorunu subklavious kas, posteriorunu birinci kosta oluşturur.
    --Omuzun abdüksiyonununda klavikula posteriora yer değiştirerek kostaklaviküler alan hacmini azaltır.
    --Uzun servikal kosta bu alana uzanarak veya subklavious kas hipertrofisi, aksesuar kaslar, birinci kostanın veya
    --klavikulanın hipertrofik kallusu bu boşluğu daha da daraltarak subklavian artere, subklavian vene ve BPL’ye bası oluşturabilir.

    Retropektoralis minör boşluk;
    --(subkorokoid boşluk) birinci kostanın lateralinde pektoral kasların posteriorunda korokoid prosesin inferiorunda yer alır.
    -- Retropektoralis minör boşluk hacmi omuzun hiperabduksiyonunda azalır, özellikle kas hipertrofileri ve aksesuar kaslar ile aksiller arter, aksiller ven ve BPL komprese olabilir.
    --Subklavian arter ve ven birinci kostanın lateralinde aksiller arter ve ven olarak adlandırılır.--
    KAYNAKLAR:
    1-WWW.fizyoweb.com
     2-Brakial pleksus ve torasik outlet sendromunda mr görüntüleme. Ayşe Aralaşmak. .Bezmialem Vakif Universitesi Radyoloji AD.
    3-Magnetik Rezonans İmaging ortopedics and sports Medicine.David W.Stoller. volüm1.2007
    4-www.tiplopedi.com 

    Devamını Oku

    Fibrous ve Osteofibrous Displazi



    -
    Fibrous ve Osteofibrous Displazi

    Hem monostotik fibröz displazi ve osteofibrous displazi    T1-ağırlıklı görüntülerde düşük sinyallidir.   
    -

    T2  agırlıklı görüntülerde  yoğunluğu ve artmış sinyal  göstermektedir.Lezyonlar kalın, düşük sinyal yoğunluklu sklerotik sınır ile sınırlanmıştır ve T2 ağırlıklı görüntülerde görülen homojen artmış sinyal yoğunluğu izlenir. 
    -
    -
    -Femur boyun monostotik fibröz displazi için ortak bir yerdir.
    Kafatası ve yüz kemikleri katılan hastaların% 10 ile% 20 görülür. . Poliostotik fibröz displazi lezyonlar benzer, ancak daha agresif bir durumdur..Genellikle femur boyun  bir patolojik kırık neden olur . IVCM sonrası periferal kontrast tutulumu gösterir.

    Fibröz displazi tedavisi uzun kemik boyunca kemiği  stabilize eden  kortikal grefti veya implant tespiti içerir. Ayırıcı tanıda basit kemik kisti düşünülebilir ancak IVCM sonrası kontrast tutumaz.
    KAYNAKLAR: 1.Magnetik Rezonans İmaging ortopedics and sports Medicine.David W.Stoller. volüm1.2007 2.İskelet sistemi radyolojisi. Prof.Dr. Esin Emin Üstün.2003.
    Devamını Oku

    SÜRRENAL (ADENAL) BEZ LEZYONLARI






    -ANATOMİ:


    • Korteks ve medulladan oluşur.
    • Bezin uzunluğu 4-6 cm dir.
    • bacaaklarının kalınlığı 3-6 mm dir.
    • diafragma krusundan kalın olmamalıdır.  
    • Düzgün bir kapsülü vardır.
    ****Lezyonların tespitinde BT , 

    karekterizasyonunda MR daha etkilidir.

    ----

    ADRENALDE TUZAK LEZYONLAR;

    **Adrenal lojda yerleşimli ektraadrenal lezyonlar.
    **Çok nadir görülen patolojiler
    **1 cm den küçük lezyonlar
    ---

    İNSİDENTALOMA

    **görüntülemede  insidental adrenal lezyonlar %4-6 oranında görülür.
    **büyük kısmı benign olup yalnızca %0.02 lik kısmı önemlidir (karsinom, feokromositoma vb )
    **%20 si subklinik seyreder
    * 3cm yi geçince hormon aktif olurlar.
    *Çogu adenom (%75-80)
    ---

    ADENOM:


    Yağdan zengin adenom %70
    Yağdan fakir adenom %30

    Tanısal algoritim:

    1. C-, BT+ washout
    2. kimyasal şift MR
    3.PET BT
    4. Biyopsi-
    *adenom 5 cm nin üzerinde ve hormonaktif se cerrahi tedavi gerekir
    *en az 6 ay 2 görüntüleme yöntemi ile stabil kalan
    *4 yıl dan daha fazla hormon sekresyon yapmayan lezyonlar radyolojik takipten çıkarılır.
    --

    BT

    ** Rutin venöz fazda abdominal BT;  de lezyon 37HÜ nün altında ise adenomdur.
    **---37 HU  nün üzerinde ise;
    ** gec faz BT alınır;
    **10.dk.da %50 nin üzerinde yıkanma adenom için tanısal (duyarlılık %96, özgüllük%100).
    **10.dk.da %50 nin altında yıkanma atipik  adenom veya metastaz olabilir.
    **geç kontrastlı görüntülerde dansite değerinin 30  HU nün altınd olması adenom tanısı koydurur. Ancak adenomların cogunda bu dönemde dansite değeri 30 un üzerindedir ve budurmda kontrast yıkanma oranları kullanılır.


    15. dk BT de;
    Absolüt yıklanma oranı (APW): 100x(VF-GF)/(VF-NK): Adenom: %60 ve üzeri yıkanma varsa

    Rölatif yıklanma oranı (RPW): 100x(VF-GF)/(VF):Adenom: %40 ve üzeri yıkanma varsa

    VF:venöz faz dansite
    GF:geç faz dansite
    NK:prekontrast dansite
    APW de  %60 ve RPW %40 dan az yıkanma oranı varsa hemen daima maling.

    ****Dansite ölçümünü solid alanlardan yapılır. kistik ve kalsifikasyon içeren alanlardan uzak durulur.

    -
    ---

    -SÜRRENAL MR  PROTOKOL:


    Standart T1 ve T2
    Ölçülmüş T2 değeri (T2 parlaklığının derecesi)
    *kontrastlı mr kitlelerin kontrastlanma paternleri hakkında bilgi verir.
    Kimyasal şift görüntüleme
    *Yağ baskılamalı  T2 ağırlıklı görüntülerde normal adrenal çevresindeki yağ planlarına göre çok , parlak görülür.
    *Metastas ve karsinom T2 de yüksek sinyalliidir.
    *adenom ve metastazlarda T1 sinyai benzerdir.hücresel yağ gösterimi adenomu metastazdan ayırır.
    *küçük FOV
    *TE :4.4 ve 2.2
    *lipid varlığı (örneğin in faz, out  faz  ve yağ baskılama gibi) T1 ri  yüksek sinyalli lezyonlar ( subakut kanama ve yağ içeren adrenal kitleler)  ayırt edilir.
    *dış faz görüntülerde su ve yağ içeren dokularda sinyal kaybı izlenir.
    *sinyal kaybı yağ miktarı ile doğru orantılıdır.
    **Adenomlarda dış fazda sinyal kaybı ve bellirgin hipointens görünüm izlenirken metastaz gibi intrasellüler yağ içermeyen adrenal kitlelerde dış fazda sinyal

    kaybı görülmez.

    hızlı GRE nefes tutmalı T1A. Yağ baskılı T2A.

    * T1-weighted gradient echo sequences in and out of phase in the axial and coronal planes, slice thickness of 3 to 5 mm;
    *T2-weighted TSE sequences with lipid saturation in the axial plane, slice thickness of 3 to 5 mm;
    *T2-weighted HASTE sequences of the coronal plane, slice thickness of 5 mm.
    *The use of intravenous contrast agents  (to differentiate solid lesions from hemorrhages),  ve  pheochromocytoma da sınırlı tutulmalıdır.  axial imaglar

    standarttır. koronal ve sagital görüntüler büyük adrenal kitlelerin anatomik ilişkileri göstermek için yararlı olabilir .

    kimyasal şift görüntüleme ile adrenal kitlelerde sinyal kaybı dalak referans alınarak matematiksel olarak formüle edilmiştir.

    *Sinyal intensite (Sİ) baskılama yüzdesi : [(lezyon Sİ/dalak Sİ)dış faz]/ [(lezyon Sİ/dalak Sİ) iç faz]-1x100; -28 veya daha düşük


    *Sİ indeksi =[(lezyon Sİ iç faz-lezyon Sİ dış faz)/(lezyon Sİ iç faz)]x100: 30 veya üzeri

    *Sİ oranı= [(lezyon Sİ/dalak Sİ)dış faz]/ [(lezyon Sİ/dalak Sİ) iç faz] x100: 0.7 veya daha düşük değerler baz alındığında her 3 formüldede adenomlar için

    özgüllük %100 dür.-
    ** Tüm adrenal bez lezyonlarının %51 rini oluşturur.
    *Dış faz görüntülerde su ve yağ içeren dokularda sinyal kaybı izlenir.
    *Sinyal kaybı yağ miktarı ile doğru orantılıdır.
    *Adenomlarda dış fazda sinyal kaybı ve bellirgin hipointens görünüm izlenirken metastaz gibi intrasellüler yağ içermeyen adrenal kitlelerde dış fazda sinyal kaybı 

    görülmez.
    ---

    -MYELOLİPOMLAR:


    • *Dansitesi tipik olarak -30 ile -100 HU
    • *Punktat kalsifikasyon alanları içerebilir. -
    ----

    -ADRENOKORTİKAL KARSİNOMLAR:


    • *Genellikle büyük (4-20 cm), yoğun, soliter, unilateral, heterojen, düzensiz konturlu kitleler olup invazyon gösterebilir.
    • *dansitesi; kontrastsız BT de 10 HU nün üzerinde , geç fazlarda 40 HU nün üzerindedir. 
    • *%50-80 ni fonksiyonel (cushing sendromu, hiperaldesteronism, virilism, feminisim)
    • *Kötü prognoz-
    ----

    -FEOKROMASİTOMA 


    • *Genellikle 3 cm den büyük, soliter, unilateral,oval veya yuvarlak,
    • *sınırları düzenli heterojen kistik yapıdadır.
    • *kontrastsız (C -) BT de 20 HU den fazla , kas dokusu ile eş değerde
    • *BT sensitivitesi %93-100
    • kalsifikasyon görülebilir.
    • *T2A da KC  re göre hiperintens
    • *dış fazda sinyal kaybı göstermez.-
    • *hipertansiyon, flashing, bas ağrısı
    • *%10 bilateral, %10 ektraadrenal (paraganglioma)
    • %10 ektraadrenal (paraganglioma)
    • --pre ve paravertebral sempatik zincir
    • --Abdomen %98
    • --paravertebral posterior mediasten %1
    • *inhomojen, santral nekroz
    • *MEN tip 2A 2B
    • *Von hippel lindau hastalığı
    • *sturge-weber sendromu
    ----
    -

    ADRENAL TÜBERKÜLOZ:

    **Akut dönemde bt de bez konturları korunur ancak ılımlı boyut artışı vardır.
    **kronik dönemde bezde atrofi ve kalsifikasyonlar izlenir.
    -
    ----

    -KİSTLER:

    *Endotelyal,psoudokist, epitelyal, parazitik
    *Genellikle aseptomtik
    *nadiren cushing sendromu, virilizasyona neden olur.
    *C-; BT de uniloküler ve multiloküler
    *iyi sınırlı
    *homojen ince duvarlı su dansitesinde (0-21HU)
    *C --
    ----

    -ADRENAL HEMATOMLAR: 

    *C- BT de : akut ve subakut dönemde yüksek dansitede (50-90 HU) hiperdens
    *Boyut ve dansitesi zamanla azalır.
    *tümöral kanamadan c- maması nedeniyle ayrılır.
    * 1 yıldan sonra kalsifikasyon gelişebilir.-
    ----

    -METASTAZLAR:

    *Tüm adrenal bez lezyonlarının %31 rini oluşturur.
    *Bilateral,
    *dansitesi yüksek
    *T2A da KC  re göre hiperintens
    *dış fazda sinyal kaybı göstermez.-
    ----

    -KOLLİZYON TÜMÖR:

    *Adenom ile beraber adrenal dışı lezyon varlığı-
    ----
    -


    MAKRONODÜLER HİPERPLAZİ:

    *Diffüz ya da nodüler tarzda kalınlaşma
    *adrenal bezde kortikal otonom hiperfonksiyon
    *Baskılanamayan hiperkortizolism
    *erkek baskın
    *ort yas 50-
    KAYNAKLAR:
    1.Dr. Elif Adanır.ADRENAL KITLE LEZYONLARININ BENIGN-MALIGN AYRIMINDA HELIKAL KONTRASTLI BT INCELEMELERININ ROLÜ.Süleyman Demirel Üniversitesi Tip Fakültesi Radyodiagnostik Anabilim Dali, ISPARTA-2003.
    2.23.ulusal radyoloji Kongresi.Bilgisayarlı tomografi.2002. 3.MRD video sunuları 2013, 2014
    4.Lee Computed Body Tomography with MRI Correlation.
    Devamını Oku