OVERİAN ENDOMETRİOZİSİN MR KAREKTERİSTİĞİ

	OVERİAN  ENDOMETRİOZİS Endometriumun uterus dışında ektopik yerleşmesidir. Kan ürünlernin paramanyetik etkileri nedeniyle T1 ve T2 relaksasyon zamanları kısalır. T1A da belirgin hiperintenstir.
	-T2A da evresine göre hiper veya hipointenstir.sıvıya göre daha düşük sinyal intensitededir. T2 sinyali düşüşüne "shading" (gölgelenme, silinme) bulgusu tanıyı  destekler. farklı yaşlarda kan ürünlerini birarada bulunabilir. Sıvı-sıvı ya da kan elemanlarının seviyelenmesi izlenebilir. kontrast maddenin tanıya  katkısı sınırlıdır. kist duvarı değişken ve spesifik olmayan şekilde kontrastlanır.

KAYNAKLAR: 1.Body MRI. Evan S.Siegelman.2008. 2.MRD sunuları.

Devamını Oku

MATUR KİSTİK TERATOM (Dermoid csyt)

	MATUR KİSTİK TERATOM (Dermoid csyt) Over teratomlarının %95 'i değişen miktarlarda matur mezodermal, endodermal ve ektodermal dokular içeren bening matur kistik teratomlardır (dermoid kist). Ortalama görülme yaşı 30 dur. Benign kistik teratom genellikle çocuk doğurma çağındaki genç kadınlarda görülür. Ortalama tümör boyutu 6 cm dir. Sıklıkla asemptomatiktir. Daha az sıklıkla karın ağrısı örülebilir. büyük kitlelerde torsiyon görülebilir. Malign dejenerasyon nadirdir ve dermoid kistlerin %1 den azında görülür.tipik olarak daha yaşlı  kadınlarda görülür. matur kistik teratom anısının konmasında esas nokta lezyonların yaklaşık 95 de olan tümör içi lipit ya da yağ varlığının gösterilmesidir. Yağ-sıvı, yağ-yağ seviyelenmesi görülür.
	MR: Yağ baskılı ve yağ baskısız T1A:alınarak dermoid kistlerin içindejki yağ gösterilebilir. Ayrıca bu sekansta T1A da hiperintens olan hemorojik over kistleri ve endometriozis gibi lezyonlardan ayırımı  yapılabilir. Ayrıca frekans şifreleme yönunde kiyasal şift  artefaktı belirlenmesi yağ -su arayuzu varlığını gösterir. STIR sekansı düşük sistemlerde kullabilir ancak T1 rı kısa dokular (hemoroji) STIR görüntülerde hipointens olacağından tek başına kullanılmamalıdır.-
	Bazı dermoid kistler standar t yağ baskılama sekansı ile gösterilebilecek kadar yağ içer mediğinden  bu lezyonlarda yağın göstteilebilmesi için kimyasal şift imaging yapılmalıdır (in faz , out faz).

KAYNAKLAR: 1.Body MRI. Evan S.Siegelman.2008.

Devamını Oku

OBSTETRİK DOPPLER ULTRASONOGRAFİ-Hazırlık aşamasında

	Doppler US yüksek riskli gebelerde kesin endikasyonu olmasına rağmen düşük riskli gebelerde tarama testi olarak kullanılması tartışmalıdır. Fetal ve maternal dolaşım fizyolojisi: -İnternal iliak arter-->uterin arter-->asendan ve desendan uterin arter -Asendan dal: uterus duvarının 1/3 dış kısmı arquat arter, ortada:radial arter, iç kısmında spiral arter dallarına ayrılır. Gebelikte spiral arterlar endometriuma uzanarak maternal kanı intervillöz alana taşırlar. trofoblastlar endometriuma invaze olur ve plasental implantasyon sırasında spiral arterlerin musküler tabakasını ortadan kaldırırlar. Oksijenlenmiş kan plasentadan umblikal ven ile fetusa taşınır. Bu ven fetal abdomene girdikten sonra sol portal ven ile KC e , duktus venozum ile VCI ra taşınır. Buradan sağ atriuma gelir. Foramen ovale ile %70 şi sol atriuma oradan da sol ventriküle geçer. Sağ atriuma gelen oksijenlenmiş kan SVC dan gelen kan ile karışarak sağ ventriküle dökülür. Ventriküllerden çıkan kan duktus arteriozus vasıtasıyla birbirine karışır. Desenden aorta yoluyla umblikal arterlerle plasentaya geri ulaşır. Oradan koryonik villuslara ulaşır (fetal kotiladon). bu kapiller yatakta oksijen, besin maddeleri, fetal artıkların değiş tokuşu yapılır.
	UMBLİKAL ARTER: Dalga formunu etkileyen faktörler: -Myokard kontraktilitesi -Damar duvar elastikiyeti -Plasental vasküler yatak rezistansı, -Kalp atım hız -Umblikal arterde ölçüm yeri: en sık plasental uç kullanılır. **Bu damarda 16. gebelik haftasına kadar diastolik akım görülmeyebilir. **20. gebelike haftasından sonra diastolik akım yükselir. **sistol diatolik oran pratikte daha sık kullanılır (S/D oran) **En az birbirine benzer 6 sistolik dalga elde edildikten sonra ölçüm yapılmalıdır. **FHR 120-160 ise normal standart sapma sınrılarında ölçülür. **FHR (fetal hard rate) 120 nin altında diastolik akım daha düşük ölçüleceğş için S/D oranı yüksek, 160 vuru/dk üzerinde ise bu oran düşük çıkacaktır. --Allantoid kistler avaskülerdir. --Doppler ile kord prolapsusu, vasa previa , anormal kord insesiyosu, nuchal kord patolojileri gösterilebilir. --**Umblikal arterin asit baz denge bozulmasında sensitiftir ancak fetal hipoksi durumunda sensitivite düşüktür. Bu duruma serebral arterler daha duyarlıdır. Normal umblikal kord 2 arter 1 ven içerir. Ven arterlerden daha geniştir. Tek umblikal arter: fetal anomalilerle ilişkili olabilir. Artmış S/d oranı: -Plasental disfonksiyon -İUGR -Gebeliğe baplı hipertansiyon.
	FETAL AORTA Torasik aortadan diafragma üzerinden yapılıryapılır. Aort sistolü : kardiak kontraktilite ile ilgili, Aort diastolü: " " , periferik vasküler rezistans, plasental yatak rezistansı, --Diastolik kan akımının azalması fetal sıkıntı ile uyumludur. FETAL RENAL DAMARLAR: Rutin incelemede kullanılmaz.
	FETAL ORTA SEREBRAL ARTER ***Fetal vasküler rezistansların değerlendirilmesi fetal iyilik halinin anlaşılmasında önemli rol oynar. *** BPD ölçüm düzeyinde her iki orta serebral arter (MCA) görülür. MCA İCA dan ayrıldıktan sonraki ilk 2 cm lik kesiminden ölçüm alınır. *** En sık S/D oranı kullanılır. Bu oran 3. trimesterde 3 ün üzerindedir. ***2. ve 3. trimesterde MCA rezistansı daima umblikal arter rezistansından yüksektir. ----*****gebelik boyunca MCA/UA oranı daima 1 den büyüktür. ***********hipokside bu oran 1 den küçüktür. ***MCA/UA oranı hipokside kullanılan en sık yöntemdir. ***----MCA oranı azalmasına (S/D 3 ün altında) karşı MCA/UA 1 rin üzerinde ise-->bu durum normal olark kabul edilmelidir. ---***MCA oranı normal, MCA/UA oranı 1 rin altında--> patolojik olark değerlendirilmelidir.
	UTERİN ARTER ---Uterin arterlerin asendan dalının iliak arterleri çaprazladıkları yerin 2 cm öncesinden veya 2 cm sonrasından olmak üzere 4 cm lik bir alanından ölçülmelidir. ***17. gebelik haftasına kadar erken diastolik çentik izlenir. ***17. gebelik haftasından sonra 26. gebelik haftasına kadar akım rezistansının azalma ve erken diastolik çentikte kaybolma görülür. ***26. gebelik haftasından sonra diastolik çentik görülmez. S/D oranı 2.6 nın altındadır. ***Erken diastolik çentiğin 26. gebelik haftadan sonra sebat etmesi uterin arter rezistansının yüksek olmasından daha önemlidir. ***Çentik devam ediyorsa ve rezistansda yüksek ise gebelik prognozu kötüdür.

KAYNAKLAR:
1. 17. Türk Radyoloji Kongrasei. Ekim 2000.
2. Bilinmesi Gerekenler. Ultrason: William D. Mideeleton.Çeviri editörü: Cengiz Yılmaz. 2008.
3.Birinci Trimester Ultrasonogafi. Cihat Şen ve ark. İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi, Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı, Perinatoloji Bilim Dalı, İSTANBUL,Perinatoloji Dergisi 2001; 9(4):201 - 223
4.Obstetrik Ultrasonografi. Doç Dr. Deniz Akata. H.Ü.T.F RADYOLOJİ ABD

Devamını Oku

ANA HATLARIYLA OBSTETRİK ULTRASON-Hazırlık aşamasında

İLK TRİMESTER ULTRASONU 1. Gebelik teyid edilmeli ve gebelik yaşı belirlenmelidir. *** Gestesyonel kese (GK) görülmüş ise yerleşimi belirlenmelidir. Kese yolk kesesi ve embriyo açısından değerlendirilmelidi. baş popo mesafesi (CRL) not edilmelidir. ***CRL gebelik yaşının belirlenmesinde GK çapından daha önemli bilgi verir. *** embriyo ayırd edilmediğinde GK çapı kaydedilmelidir. ***GK çapı 3 otrogonal düzlemde olçülüp ortlaması alınır. ölçüm inner to inner yapılır. ***GK 5 haftalık gebelikte görülür. transvajinal US (TV) de daha erken görülür. 2. Kardiak aktivitenin olup olmadığı rapor edilmelidir. TV de 5 mm lik CRL ile tespit edilebilir. 3. Fetus sayısı belirlenmelidir. 4. Uterus adneksiyel yapılar douglas değerlendirilmelidir. Transabdomen US da yukarıda tanımlanan oluşumlar görülmüş ise TV US ye gerek yoktur. Ama GK, embriyo, yolk kesesi , kalp hareketleri görülmemişse TV US ilave inceleme yapılmalıdır.

2. VE 3. TRİMESTER US 1. Fetus kalp aktivitesi, sayısı ve prezentasyonu belirlenmelidir. Normalde dakikada 140-160 vuru arasında olmalıdır. 120 den az 180 den fazla kalp hızı anormal olarak değerlendirilmelidir. 2. Amniotik sıvı hacminin ölçümü yapılmalıdır. 3. Plasentanın yerleşimi görünüşü ve internal servikal os ile olan ilişkisi kaydedilmelidir. Göbek kordonu tespit edilmeli ve kordondaki damarlar sayılmalıdır. 4. Gebelik yaşı değerlendirilmelidir. ***Bipariatal çap (BPD): talamus ve cavum septum pellicidum düzeyinden ölçülmelidir (dıştan içe ). dolikosefali, brakiosefalik kafalarda kafa çevresi (HC) ölçülmelidir. ***HC : BPD düzeyinden ölçülür. *** FL: 14. haftadan sonra ölçülür. *** Abdominal çap: fetal midenin görüldüğü umblikal venle portal sinüsün bileşkesinden alınarak transvers planda cilt çizgisi boyunca yapılır. fetal ağırlığın tahmin edilmesinde, İUGG, makrozominin belirlenmesinde yardımcı olur. 5. Fetal ağırlık tahmini: BPD, HC, AC, ve FL ölçümleri ile elde edilen sonuçlarla hesaplanabilir. Fetal ağırlık 10. persentilin altına düşerse fetus gebelik yaşı için küçük (SGA) olduğu, 90.persentilin üstüne çıkarsa büyük LGA olduğu düşünülür. 6. Maternal anatomi, uterus ve adneksiyel yapılar değerlendirilmelidir: Fibroidler, ve adneksiyel kitle için değerlendirilmelidir. Serviksin boyu ve şekli değerlendirilmelidir. 7. Fetal anatomik değerlendirme: 18. gebelik haftasından sonra uygun olarak değerlendirilebilir. BAŞ: Serebellum, koroid pleksus, sisterna magna (genişliği 2-10 mm), lateral ventriküller (normali 10 mm den az), falks orta hat yapılar, KALP: toraks içinde olması, 4 odacıklı kalp, OMURGA: ABDOMEN: mide (16. haftada görülmelidir), böbrekler, mesane, anterior abdominal duvar, umblikal kord insersiyonu ve damar sayısı EKTREMİTE

KAYNAKLAR:
1. Bilinmesi Gerekenler. Ultrason: William D. Mideeleton.Çeviri editörü: Cengiz Yılmaz. 2008.
2.Birinci Trimester Ultrasonogafi. Cihat Şen ve ark. İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi, Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı, Perinatoloji Bilim Dalı, İSTANBUL,Perinatoloji Dergisi 2001; 9(4):201 - 223
3.Obstetrik Ultrasonografi. Doç Dr. Deniz Akata. H.Ü.T.F RADYOLOJİ ABD

Devamını Oku

İlk Trimesterde Transvaginal Ultrasonografi-Hazırlık Aşamasında

	Erken gebelikte transvaginal ultrasonografinin endikasyonları: *Dış gebelik ile normal uterin kavite içi gebeliğin ayırtedilmesi, *Erken dönemde çoğul gebeliği belirlemek, *Erken dönem fetal yapısal anomali taraması, *Gebelikle birlikte uterin anomali varlığının saptanması, *Adneksiyel kitle varlığı araştırmak, *Subkoryonik kanamanın tanısı, *Erken dönemde molar gebeliğin tanınması. Transvaginal ultrasonografi ile incelemede yüksek frekanslı transduser (5–7,5 MHz) içeren, problar kullanılır.
	Gestasyonel Kese Ultrasonografisi -Menstürasyon ile fertilizasyon arasında genellikle 2 haftalık süre olmasına rağmen, bu süre ± 8 günlük oynamalar gösterebilir. -Gestasyonel kese ultrason ile izlenen ilk yapısal gebelik ürünüdür. Gestasyonel kesenin ultrason ile görülmesi, gebeliğin intrauterin olup olmadığı açısından önemlidir. Bu sayede dış gebeliği atlamamış olur. -Adet gecikmesinden birkaç gün sonra bile GK transvaginal USG ile görülebilir - GK 2-4mm iken erken dönem USG'de, anekoik halka şeklinde görülür. Gestasyonel kese boyutları esas olarak en büyük sagital, transvers ve koronal çapları ölçülerek belirlenir. Bu ölçümler koryonik boşluğun iç kenarından diğer iç kenar arasına kadar olan uzaklığın ölçümü ile elde edilir. -Gestasyonel kese çapı ile serum beta human koryonik gonadotropin seviyesi arasında ilişki vardır. -Gestasyonel kese gebeliğin onuncu haftasına kadar gebelik haftası ile uyumlu ve paralel şekilde büyür. -GK başlarda yuvarlak iken ilerleyen haftalarda elips halini almaktadır. -Normal gebelikte GK 8mm iken TV USG ile yolk sak görünür hale gelmelidir -Eğer gestasonel sak aynı hafta CRL ölçümünden daha küçükse %90 oranında bu gebelik düşükle sonlanır . Prognostik değeri olan diğer bir parametre de embriyonun uzunluğunun amniyotik kese büyüklüğüne oranıdır. Normal erken gebeliklerde amniyotik kese – CRL 5 mm’den büyük olmalıdır.
	Yolk Kesesi -Yolk kesesi TV USG'de 5. haftadan itibaren keskin, yuvarlak halkaya benzer ve ekojenik görünümde ortaya çıkan ilk embriyonik yapıdır. - YK embriyoya omfalomezenterik duktus ile bağlanır. ***YK varlığı bize embriyo oluşmadan dahi, gebeliğin intrakaviter ve anembriyonik olmadığını gösterir. -Gestasyonel kese 10 mm iken yok kesesi genellikle TVUSG ile görülür. - Beşinci haftada ortalama yolk kesesi çapı 2–5 mm’dir Embriyo/yolk kesesi kompleksi gebelik kesesinin köşesine yakın konuşlanır. -Yolk kesesi çapı dış kenardan dış kenara doğru ölçülür. Yolk kesesi 5–8. haftalar arası gebelik haftası ile paralel büyür ve bundan sonra 11. haftaya kadar plato çizer. -Sekizinci haftada yani embriyonik dönemin organogenez döneminde, gebelik kesesi, gelişen embryo, kalp atım hızı, etrafındaki membranlar ve koryondesidua görüntülenebilir. Embriyo Kalp Atımı -Altıncı postmenstrüel haftadan sonra kalp atımı TV USG ile kesinlikle saptanır. -Bu haftadan sonra kalp atımları 9. haftaya kadar kademeli şekilde artar. -Yedinci haftadan sonra kalp atım hızı 120 vurudan 160 vuruya yükselir. -Genellikle dakikada 85 atım ve altı kalp atımları, gebeliğin bozulması ile ilşkilidir ve takip sonogramları gerekir.
	Komplikasyonlu Erken Gebelik ve Ultrasonografi -Gebeliğin erken haftalarında kanama olağan dışı değildir. Kanamanın nedeni desidualize olmuş endometriyum içine trofoblastik implantasyonla ilişkilidir. -Gebelik kesesi gelişirken, ekojen koryon desiduanın hemen altında muhtemelen kan gölü ve lakünlerine ait küçük hipoekojen alanlar görülebilir. -Transvaginal renkli doppler USG ile embryonun sonografik olarak görüntülenmesinden önce koryodesidua içinde arteryel ve venöz akım görülebilir. - Aşırı kanaması olan hastalarda retrokoryal hematom olabilir. Bu durumda koryon arkasında kanama vardır ve bu kanama gebelik kesesini saran hipoekojen alan şeklinde görülür. Uzatılmış elips hacmi formülü kullanılarak (uzunluk (cm) × genişlik (cm) × yükseklik (cm) ×0,5 ) hematom hacmi hesaplanabilir ve gebelik kesesi ile oranlanabilir. Retrokoryal hematom büyüklüğünün, gebeliğin devam edip etmeyeceği hakkında fikir verir. Retrokoryal hematomun gebelik kesesinin dörtte birinden az ise gebeliğin devamı muhtemeldir. -Spontan inkomplet abortuslarda fetus/embriyo atılır ve koryondesidual doku parçaları içeride kalır. Bu doku TV USG ile kavite içinde tipik olarak ekojenik izlenir. Koryon, desidua düzensiz olarak izlenirken, “sönmüş” kese görünümü verir. -Erken gebeliğin bozulması genellikle kromozomal anomaliler nedeni ile olmaktadır. *** Embriyonik kayıp, CRL: 6mm’lik gebeliğin kalp atımının TVUSG ile izlenmemesi ile belgelenebilir. - Bazı hatalı embryonik gelişimde kese içinde amorf birikinti görülür, bunlar ya kan birikintisi ya da dökülen koryon, desiduadır.

KAYNAKLAR:
1.Birinci Trimester Ultrasonogafi. Cihat Şen ve ark. İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi, Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı, Perinatoloji Bilim Dalı, İSTANBUL,Perinatoloji Dergisi 2001; 9(4):201 - 223
2.Obstetrik Ultrasonografi. Doç Dr. Deniz Akata. H.Ü.T.F RADYOLOJİ ABD

Devamını Oku