BT ANJİOGRAFİ (CT ANGIOGRAPHY) PROTOKOLLERİ-Hazırlık aşamasında
































































KAROTİS CT ANJİOGRAFİ PROTOKOL

Scan delay (sec): Gecikme zamanı
1. 15 sn yaklaşık gecikme süresi (sec empirical delay)
2. Bolus tracking: ROI aortik arka yerşeştirilmeli ve eşik değer (threshold set) 70 HU seçilmelidir.

3D teknikleri:
-VRT/MIP: standarttır.
-koronal ve sagital MIP: 0.7-1.0 mm RI (rekontrüksiyon intervali) %50 sectional overlapping ile elde olunmalıdır.

Recon direction: Coronal

Topogram: Lateral

IV contrast miktarı (volume):
-100 cc 350 ve 320 lik

Injection rate (injeksiyon hızı)
-4cc/sec:sn
-Kübital venden otomatik enjektörle verilmelidir.





İNTRAKRANİAL ARTERLERE YÖNELİK CT ANJİO PROTOKOLÜ

Serebral arterlerin iyi bir incelemesi için kesitler ince (section thickness: 0.6-1.25 mm ) seçilmelidir. Kesitler örtüştürülerek (overlapping) ve RI ni 0.4 ile 0.8 arasında seçilerek rekon yapılmalıdır.

Scan delay (sec): Gecikme zamanı
-Standart gecikme zamanı 20 sn dir.
-Bolus tracking kullanışlı değildir.
-Test bolus bireysel incelemede kullanılabilir.

3D teknikleri:
-VRT/MIP: koronal ve transvers MIP.


IV contrast miktarı (volume):
-70 cc 350 ve 320 lik

Injection rate (injeksiyon hızı)
-3.5-4 cc/sec:sn

Topogram: lateral, FOV : sentrum semiovale-kafa tabanı

Pich: 0.5








BEYİN VENÖZ SİNÜS ANJİOGRAFİ

Topogram: Lateral. FOV un kapsama alanı: Kranialde vertekse kaudalde ise kafa
tabanına kadar uzanmalıdır.

Scan delay (sec): Gecikme zamanı
-Standart gecikme zamanı 100 sn dir.
-Bazı otorler standart gecikme olarak, kontrast enjeksiyonu başladıktan sonra 45-50 saniyeyi önermektedir (5).

Kranial arter ve venöz sinüs incelemesinde kesitler kaudokranial yönde alınmalıdır.

IV contrast miktarı (volume):
-70 cc 350 ve 320 lik





AORTA CT ANJİOGRAFİ PROTOKOL

Anevrizma, istmus stenozu, muhtemel diseksiyon durumlarında endikedir.

Scan delay (sec): Gecikme zamanı
-Standart gecikme zamanı 20-30 sn dir.
-Bolus tracking mutlaka kullanılmalıdır.

ROI: Desenden aorta, treshold 100 HU.


3D teknikleri:
-VRT/MIP: koronal ve sagital.


IV contrast miktarı (volume):
-100-120 cc 350 ve 320 lik

Injection rate (injeksiyon hızı)
-4 cc/sec:sn: mümkünse sol antekübital venden verilmelidir.

Topogram: anterioposterior , FOV : Supraklavikular-simfizis pubis kaudali

İmajlar kraniokaudal elde olunmalıdır.



KORONER ARTERLER:

Altmışdört ve daha fazla dedektör içeren CT cihazlarında çekim sırasında kalp
hızı önemli değildir. 64 dedektorden az olan cihazlarda kalp atımı 70 in üzerinde ise klinik kontrendikasyon yoksa beta blocker ile premedikasyon yapılmalıdır(1).

EKG tetikleme kullanılmalıdır.

3D teknikleri: Oblig MIP sol ana koranal artere ve onun ana dalı olan LAD ye paralel yapılmalıdır. yanısıra RIVA ve RCA ya paralel MIP imajlar da elde olunmaldır.
VRT, MPR

Scan delay (sec):
-Bolus tracking
-ROI: asendan aortaya konmalıdır.

-Test bolus+6 sn gecikme zamanı (2)

IV contrast miktarı (volume):
-80 cc 350 ve 320 lik (2)

Injection rate (injeksiyon hızı)
-4 cc/sec:sn

Topogram: Anterioposterior.
FOV: kranialde trakea bifurkasyonundan başlayıp kaudalde ise diafragma düzeyini kapsamalıdır.




KORONER ARTER KALSİYUM SKORLAMA

Koroner anjioyla karşılaştırldığında kesitler biraz daha kalın elde olunur.

Kontrast madde gerekmez.



PULMONER VASKÜLER (PULMONER EMBOLİ) PROTOKOL CTA:
Aşağıdaki başlığı tıklayınız.

PULMONER TROMBOEMBOLİ






ABDOMİNAL DAMARLAR CTA (MEZENTER DAMARLAR)-İSKEMİK BARSAK


Yandaki tabloda gösterilen parametreler hem erteriyel hem de venöz inceleme için geçerlidir.
Vasküler patolojiler daha çok damarların orjin düzeyinde yer almaktadır.

Renal arterler ise ince kesit ve RI 0.6 ile elde incelenmelidir.

3D teknikleri: MIP, VRT ve MPR. Aksiyel imajlar özellikle incelenmelidir.

Scan delay (sec):Gecikme zamanı
-Bolus tracking
-ROI: sol atrium düzeyinde desendan aortaya konmalıdır.
-yaklaşık gecikme zamanı: arterial faz için 25 saniye , venous faz için 50 saniye

IV contrast miktarı (volume):
-120 cc 350 lik (2)

Oral kontrast madde: 1000 cc su içirilmelidir.

Injection rate (injeksiyon hızı)
-4 cc/sec:sn

Topogram: Anterioposterior.
FOV: kranialde kalbin atrioventriküler duzeyden başlayıp kaudalde simfizis pubisin alt kenarı düzeyine kadar. transvers planda ise
satralde karnın 2/3 ünü kapsamalıdır.



RENAL BT ANJİOGRAFİ

Endikasyonlar:

1. Renal arter darlığı
2. " " anevrizması
3. " " diseksiyonu
4. Renal transplantasyon öncesi donör anatomosinin
değerlendirilmesi ve sonrası komplikasyonların değerlendirilmesi
5. Renal tömorlerde vasküler invazyon
6. Üreteropelvik bileşke obstrüksiyonlarında vasküler anatomi
7.Akut vasküler olaylarda acil değerlendirme.

Avantajları:
1.Aterosklerotik kalsifikasyonları değerlendirme
2. Küçük aksesuar arterleri değerlendirme
3. Minimal değişikliklerin olduğu FMD yi değerlendirme

Limitasyonlar:

1. Azalmış böbrek fonksiyonları
2. Ciddi alerji öyksü
3. Akım bilgilerinin değrlendirilememesi.

Teknik:


CT anjio protokol (Renal arter stenozu):

FOV: Böbreğin üstinden başlayıp common iliac arteries bifurkasyonuna kadar.

oral kontrast: - 750 cc su oral yoldan

IV kontrast: -120 cc of nonionic contrast IV , 3 cc/second

Bolus tracking
-ROI: sol atrium düzeyinde desendan aortaya konmalıdır.
-Treshold :100HU

Arterial phase delay : 25 seconds

Venous phase delay: 50 seconds

Detector collimation :64X0.6 mm

Slice collimation: 0.6 mm

Table feed 6 mm/rotation
Reconstructed slice width 1 mm for arterial phase and 1 mm for the venous phase



1.Kontrast öncesi inceleme: Akut kanama, taş, diseksiyon, kitle şüphesi

2.İnceleme bölgesi:

a.En az anatomik inceleme alanı: Çölyak trunkustan iliak bifurkasyona kadar olmalıdır.
b. Tranplante böbrek arterlerinin incelenmesinde
ise pelvise kadar yapılmalıdır.

3. Scan delay (sec):
1-Bolus tracking
1a-ROI: sol atrium düzeyinde desendan aortaya konmalıdır.

2-Ampirik gecikme
2a: arteriyel faz: 20 sn.
2b: nefrografik faz: 80 sn.
2c: gec faz: 5.dk(enfark?, tümör?, kist?renal venler, üreter lerin doluşu seyri,renal travma:ektravazasyon).

4. IV contrast miktarı (volume):
-100 cc 350 ve 320 lik (2)

5. Injection rate (injeksiyon hızı)
-4 cc/sec:sn: onrasında 40 ml SF puşe edilmelidir.

6. Posprocessing:

a: Aksiyel imajlar esastır.

b: İnce kesit MIP:
-Vasküler anatominin değerlendirilmesinde kullanılır.
-Farklı projeksiyon açıları sağ oblik sol oblik gibi renal arterlerin seyri iyi değerlendirilir.
-Ciddi kalsifikayonda stenoz optimal değerlendirilemez.

c: MPR (multiplanar reformasyon):
Artelyel lümenin genişliğinin değerlendirilmesi,egzantrik kontzantrik darlıkların
değerlendirilmesinde ve derecelendirilmesinde önemlidir.

d: SSD (shaded surface display): sınırlıdır.

e:VR (volüm rendering):
-Kompleks arteryel ve venöz anatominin değerlendirilmesinde
önemlidir.
-Sınırlılıkları:
1. kalsifiksyonları damar duvarından ayıramaz.
2. Kalsifikasyonlar VR de yanlış negatif sonuca neden olur.
3. Darlığın derecelendirilmesinde kullanılmaz.

***Kaynak imajlar ve MPR esas alınmalıdır.





İLİOFEMORAL DAMARLAR CTA

Not: Bu konu ile ilgili daha geniş bilgiyi kardiovasküler segmesi ile ile ilişkili olan alt ektremite BT anjiografi konu başlıklı yazıyı okuyabilirsiniz.

3D teknikleri:
MIP, VRT. Aksiyel imajlar özellikle incelenmelidir


Scan delay (sec):Gecikme zamanı
-
Bolus tracking
-ROI: abdominal aorta desendan aortaya konmalıdır.Eşik değer 100 HU


IV contrast miktarı (volume):

-120 cc 350 lik

Injection rate (injeksiyon hızı)
-4 cc/sec:sn

Topogram: Anterioposterior.
FOV: kranialde renal arterler duzeyden başlayıp kaudalde ayaklara kadar.





ÜST EKTREMİTE CT ANJİOGRAFİ (UPPER EXTREMITY ANJIOGRAPY)-Hazırlık aşamasında

Kontrast madde: kontralateral antekübital venden 20 y a da 18g iğne verilir.

Kontrast madde miktarı : 60-80 cc ardından 30 cc serum fizyolojik

İnjeksiyon hızı: 4 ml/sn

Standart gecikme:

  • Üst ektremite : 25 sn arteriyel faz.
  • Toraks arteriyel 30. sn
  • Abdomen ve pelvis arteriel 70.sn : kontrast madde miktarı 100-120 cc





Jugular ven thrombozu




ALT EKTREMİTE MDCT VENOGRAFİ



KAYNAKALR:
1. CT Teaching Manual. Third edition. Thieme yayınları 2007. Matthias Hofer.
2. www.ctisus.com
3. www.insideinspace.com
4.30. Ulusal radyoloji kongresi kurs kitabı. 2009.
5.www.radiologyassistant.nl
6.Unusual Causes of Varicose Veins in the Lower Extremities: CT. Venographic and Doppler US Findings. Seung Chai Jung, MD, et al. radiographics.2009.
7.Prevalence of Traumatic Dural Venous Sinus Thrombosis in High-Risk Acute Blunt Head Trauma Patients Evaluated with Multidetector CT Venography.Josser E. Delgado Almandoz ve ark. Radiology May 2010 255:570-577
Devamını Oku

Ekstremite venöz anotomi, Kronik venöz yetmezlik




































ÜST EKSTREMİTE VENLERİ İNCELEME YÖNTEMİ:

Supraklaviküler boşluk ve suprasternal çentikten yaklaşımla sağda brakiosefalik ven ve her iki tarafta da subklavyan venler görüntülenir.

Subklavyan veya brakiosefalik venler seviyesinde bir darlık ya da tıkanma şüphesi var ise juguler venlerin ve olası kollateral venlerin değerlendirilmesi önerilir.

Subklavyan ve brakiosefalik venlerdeki patolojilerin juguler venlere uzanım olasılığı nedeniyle incelemeye internal juguler venler de dahil edilmesi önerilir.




Gray's anatominin web sayfasına gitmek için resmi tıklayınız.


Aksiller, brakiyal, radyal ve ulnar ven değerlendirmesi:

Aksiller ven incelenirken kola abdüksiyon yaptırılır; daha distaldeki venler için anatomik pozisyonda tetkik tercih edilir.

Brakial bifürkasyon antekübital düzeyde izlenir ve sonrasında klinik olarak şüphe edilen bir patolojik durumun varlığında radyal ve ulnar venler ayrı ayrı el bileğine dek komşu arterlere paralel olarak takip edilir. Derin venler çift olabilir ve eşlik ettikleri artere paralel seyir gösterirler.


Gray's anatominin web sayfasına gitmek için resmi tıklayınız.


Yüzeyel venlerin değerlendirilmesi:

Sefalik ven, subklavyan vene döküldüğü düzeyden itibaren deltoid kas üzerinden aşağı doğru kolun lateralindeki seyri boyunca izlenebilir; bazilik ven ise aksiller ven ile birleştiği düzeyden kolun medialindeki seyri ile distale dek takip edilebilir.



Primary saphenous vein insufficiency: prospective studies on diagnostic duplex ultrasonography and endovenous treatment with endovenous radiofrequency-resistive heating.(Picture drawn by Pentti Rautio) Chapter 2. Review of literature.http://herkules.oulu.fi ve The superficial venous system of the lower extremity: new nomenclature D Kachlik ve ark.Phlebology 2010;25:113-123 'den modifiye edilmiştir.

Yüzeyel femoral ven (YFV): YFV nin proksimal kesiminde normal fonksiyon vene ait kapak izlenmektedir. İnspiryumda ven kapakları açılır.


Ekspiryum ve valsalva sırasında kapaklar kapanır. Ven kapakları normal fonksiyon göstermektedir. Resimde valsalva manevrası sırasında görülmektedir.
ALT EKSTREMİTE VENLERİ İNCELEME YÖNTEMİ:

Alt ekstremite venöz sistem incelemesinde düşük frekanslı konveks prob ile vena kava inferior, ana iliak ven ve eksternal iliak venler değerlendirilir, ancak periferde yüksek frekanslı lineer problar uygun olacaktır. Özellikle obez hastalarda ise yüzeyel probların yetersiz kalması halinde düşük frekanslı problar tercih edilebilir.

Her iki ana ve eksternal iliak venler ile ana femoral, yüzeyel femoral venler ve derin femoral venin proksimali, hasta sırtüstü yatar pozisyonda iken longitudinal ve transvers kesitlerle incelenir.

Uyluk distal yarısında derin seyreden venlerin pozisyonla kollabe olmaları durumunda, hastaya oturur ve bacakları uzatılmış pozisyon verilerek, venlerin yerçekimi ile dolgunlaşmaları sağlanabilir.

Vena safena magnanın proksimal segmenti de longitudinal ve transvers planlarda değerlendirilir. Safenofemoral bileşke ve safenopopliteal bileşke düzeyi incelenerek tanımlanır ve akım desenleri değerlendirilir.

Popliteal ven, sırtüstü yatar pozisyonda dize eksternal rotasyon yaptırılarak ve prob biseps femoris tendonu lateralinden semitendinoz tendonun medialinde posterior fossaya yerleştirilerek incelenebilir. Ayrıca prone pozisyonda ayağa yerden 20 derece kadar yükseltme yaptırılarak venöz doluş kolaylaştırılabilir. Bunun için bir yardımcının incelenen tarafta ayağı hafifçe kaldırması veya dizin, hasta tarafından hafif olarak fleksyona getirilmesi sağlanır. Hastanın incelenen ayağını parmak ucu üzerinde muayene masasına dayayarak dikili tutması ya da karşı taraf ayağın aşil bölgesi üzerine yerleştirmesi bu sonucu sağlayacaktır.

Bacak derin venleri kollabe olabilecekleri için değerlendirmek güç olabilir. Bu seviyedeki venler prone pozisyonda malleol düzeyine dek bazı olgularda izlenebilir. Ekstremitenin daha distalinde uygulanacak kompresyon ile lümen doluş miktarına bakılarak, bu venlerin lümen açıklıkları değerlendirilebilir.



KRONİK VENÖZ YETMEZLİK

İlk aşamada, hasta sırtüstü yatar pozisyonda yatarken derin venöz sistem incelenir; kompresyon ultrasonografi, puls ve renkli Doppler ultrasonografi değerlendirmesi ile derin ven trombozu yönünden inceleme tamamlanır.Derin venlerdeki kompresibilite, spontan akım ve distal mekanik kompresyon sonrası akım artışı değerlendirilir.Valsalva manevrası ile akımın kesilmesi ve ters yöne akım oluşmaması incelenir.

İncelemenin ikinci aşamasında, eğer klinik durumu uygun ise hasta ayakta değerlendirilir.

Venöz yetmezliğin derecesi:
Grade 1: Reflü 0-500 ms ,
Grade 2: Reflü 500-2000 ms ,
Grade 3: Reflü 2000-4000 ms,
Grade 4: Reflü 4000 ms den fazla ise


Resimde sefana magnanın çapının perforan
vene göre küçük görülmesinin nedeni görüntünün perforan veni boylu boyunca gösterebilmek için oblik ve nisbeten kompresyonda elde edilmesidir.





Femoro-popliteal venlerde ters yönde oluşan akım (venöz reflü), genel olarak Valsalva manevrası ile akımın normal sağ kalbe doğru olan normal akım yönünün tam tersi yöne 1 saniyeden daha uzun bir süre için dönmesi olarak kabul edilmektedir.

Safenofemoral bileşke ve safenopopliteal bileşke düzeyi incelenerek bileşke tipleri tanımlanır, aksesuar safen ven, uyluk posteriorunda Giacomini veni ve Valsalva manevrası-distal kompresyon uygulaması ile yetmezlik gösteren kollateraller değerlendirilir.

Perforan venler proksimalde uyluğun medialinde, diz altı seviyelerde ise özellikle medial, ek olarak lateral ve posteriorunda izlenebilir.

Venöz ülserasyon var ise, steril jel kullanılması ve genel asepsi kurallarına uyulması yararlı olacaktır.

Perforan ven çaplarının ölçümünde, gri-skala ultrasonografide perforan venin fasyayı geçtiği düzeydeki transvers kesitinin kullanılması uygundur.

Puls ve renkli Doppler ile perforan ven değerlendirmesinde perforan venin longitidunal aksı kullanılır.

Valsalva manevrası ya da incelenen perforan venin proksimal ve distalinden el ile mekanik kompresyon yapılarak akım değerlendirmesi yapılır. Bu incelemede perforan venden yüzeyel sisteme doğru, fizyolojik kabul edilenden daha uzun süren ters akım oluşması yetmezlik lehine değerlendirilir.




Kaynak:
1. Tıbbi Ultrasonografi Derneği,PERİFERAL (EKSTREMİTE) VENÖZ US UYGULAMA KILAVUZU
2. www.bartleby.com.Anatomy of the Human Body. Henry Gray.
3.The superficial venous system of the lower extremity: new nomenclature
D Kachlik ve ark.Phlebology 2010;25:113-123
Devamını Oku

TRANSREKTAL ULTRASON EŞLİĞİNDE PROSTAT BİYOPSİSİ-Hazırlık Aşamasında

















PROSTAT BİYOPSİ REÇETESİ

1. Cipro 500 mg tablet DIB (bir)
S: 2x1 (işlemden 2 gün önce işlemden sonra ise tabletler bitinceye kadar)

2. İespor 1 g IM Flakon DIB (bir) ya da Novocef 1 g flk IM DIB (bir)
S: işlemden bir saat önce IM yapılır.

3. Libalaks lavman DIIB (iki)
S: tetkikten yarım saat önce rektal yoldan ikisi de kullanılacak

4. prezarvatif iki adet
S: işlem sırasında

5. 18 G 25 cm prostat biyopsi iğnesi
S: işlem sırasında

6: 22 G 25 cm ya da 20 cm chiba iğnesi (proba göre)
S: işlem sırasında (işlem öncesi anestezi uygulamak amaçlı)

7. Aritmal ampul 20 mg /ml DIB (bir) ya da citanest flk DIB (bir)
S: 1/10 oranında SF ile sulandılarak (aritmal için)
S: maksimum 5-10 ml yi 20 ml SF e tamamlayıp apek ve taban kısımlarına verilir.






Libalaks lavman:Fistül ve hemoroid vakalarında kontrendikedir. Ayrıca anorektal bölgede gerçekleştirilen cerrahi girişimlerden sonra, akut apandisit, tifo, barsağın diğer iltihabi hastalıkları ve kanamalarında kullanılmamalıdır.

Önerilen şekilde kullanımda yan etki görülmemektedir.Doktor tarafından başka şekilde önerilmedikçe genellikle erişkinlerde bir bütün tüp, rektal yoldan uygulama yeterli olmaktadır. Rektal uygulama sırasında kanül kullanılmalıdır.

Prostat Biyopsisi öncesi hastanın Asprin ve benzeri herhangi bir ilaç kullanmaması kullanıyorsa ilacını 1 hafta süre ile kesmesi biyopsi öncesi tek hazırlıktır.

Hasta biyopsi sabahı kahvaltısını yapabilir, devamlı kullandığı ilaçlar varsa (Asprin ve benzeri hariç) bunları alabilir. Biyopsi öğleden sonra ise öğlen yemek yiyebilir.

Biyopsi işlemi hastanın rektumdan yapılır. hastaya kalçadan antibiyotik enjeksiyon yapılarak biyopsi sonrası gelişebilecek bir enfeksiyon riski azaltılmıya çalışılır. Biyopsi sonrası hastaya doktorun reçete ettiği antibiyotik ilaçla tedaviye devam edilir. Bu tedaviye rağmen çok ender de olsa ateş yükselebilir. Ateş 24-48 saat içinde 38.5 dereceyi geçerse mutlaka doktor ile irtibat kurulmalıdır Bu durumda doktorun kontrolü altında daha kuvvetli antibiyotikler ile yapılabililir.

Biyopsi sonrası bir hafta süreyle idrarda ve büyük abdeste, menide ise 3 ay sürebilen kan olabilir, kanama kendiliğinden geçer, tedavi gerektirmez.

Hasta işeyememesi durumunda hemen doktoruna başvurmalıdır.

konu ile ilgili yazı devam edecek



Kaynaklar:
1.Hodge KK, McNeal JE, Terris MK, Stamey TA. Random systematic versus directed ultrasound guided transrectal core biopsies of the prostate. J Urol 1989.
2. Chang JJ, Shinohara K, Bhargava V, Presti JC Jr. Prospective evaluation of lateral biopsies of the peripheral zone for prostate cancer detection. J Urol 1998
3.www.ilacrehberi.com
Devamını Oku

MEMENİN KALSİFİKASYONLARI (MAMOGRAFİDE) BENİGN VE MALİGN KALSİFİKASYONLAR





















































































KALSİFİKASYONLARIN DAĞILIMI:






Difüz dağınık:
Tüm memede dağılmış kalsifıkasyonlardır.

Segmental: Segmental kalsifikasyonlar bir lobun veya segmentin tutulduğunu gösterir.








Bölgesel: Geniş bir alana dağılmış kalsifikasyonlar


Grup yapan: Küçük bir alanda ( lcc ) en az 5 kalsifikasyon


Lineer: Bir çizgi boyunca oluşan kalsifikasyonlar








KALSİFİKASYONLARIN MORFOLOJİSİ

Benign kalsifikasyonlar genellikle maliniteye eşlik eden kalsifikasyonlardan daha büyüktür. Daha kaba, yumuşak kenarlı, yuvarlak şekillidirler ve daha kolay görünürler. Maligniteye eşlik eden kalsifikasyonlar ise genellikle daha küçüktürler.








KALSİFİKASYONLARIN MORFOLOJİSİ


1. TİPİK OLARAK BENİGN

a. Deri kalsifikasyonları:

Ortası radyolüsen kalsifikasyonlardır ve bu görünümleri karakteristiktir. Bu tip kalsifikasyonların CC ve MLO grafilerde şekli değişmez. Bu nedenle “tatoo sign” palyaço bulgusu olarak adlandırılırlar. Başka tip kalsifikasyonlardan görünümlerinin ayırd edilmesinde tanjansijel projeksiyon mamografisi kullanılır.





b. Damar kalsifikasyonları:

Damar duvarlarında, paralel çizgiler şeklinde
veya çizgisel tübüler kalsifikasyonlardır.






c. Kaba- “patlamış mısır=popcorn” görünümünde kalsifikasyonlar:

Klasik olarak involüsyona giden fibroadenomlarda görülür.






d. Büyük çubuk şeklinde kalsifikasyonlar:

Birbirini takip eden çubuklar şeklinde, dallanır tarzda, genellikle 1mm’den büyük kalsifikasyonlardır. Eğer kalsiyum genişlemiş duktusu doldurmak yerine lümeni çevrelemişse ortaları lüsent görülür. Bu tür kalsifikasyonlar plazma hücreli mastit, duktal ektazi ve sekretuvar hastalıklarda görülür.






e. Yuvarlak kalsifikasyonlar:

Genellikle benigndirler ve boyutları 1mm altında ise asiniler içindedirler. 0.5 mm altında ise “noktasal” olarak adlandırılabilirler. Çok sayıda olduklarında boyutları değişebilir.







f. Ortası lüsent kalsifikasyonlar:

Boyutları 1 cm nin altında ya da üzerinde değişik olabilir. Yuvarlak veya oval şekilli, ortaları lüsent izlenir. Duvarı “halka veya yumurta kabuğu” şeklindeki kalsifikasyondan daha kalındır. Yağ nekrozu alanlarında, duktus içindeki debris kalsifikasyonunda ve bazen fibroadenomlarda görülür.






g. “Yumurta kabuğu” veya halka tarzında kalsifikasyon:

Küre şeklindeki bir oluşumun kabuğundaki kalsifikasyonu andırır tarzda ince bir duvarı vardır. Kalınlığı 1mm’nin altındadır. En sık kist duvarında görülür. Bazen yağ nekrozlarında da görülebilir.







h. Kalsiyum sütü kalsifikasyonları:

Kistlerin tabanında kalsiyum içerikli çökeltidir. Kraniyokaudal görüntüde belirsiz, bulanık, yuvarlak, amorf opasitelerdir. Lateral projeksiyonda, yarımay veya hilal şeklinde, konkavitesi yukarıya bakan belirginleşen kalsifikasyonlardır. Kistlerin tabanında çöken ve seviye oluşturan debrise bağlı oluşur.


i. Sütür kalsifikasyonları:


Cerrahi sütür materyali üzerinde kalsiyum çökmesine bağlı gelişir. Özellikle ışın tedavisi yapılmış memelerde görülebilir. Tipik olarak düğümleri görülen çubuk veya tübüler tarzda kalsifikasyonlardır.







j. Distrofik kalsifikasyonlar:

Travma
sonrası veya ışın tedavisi uygulanmış memelerde görülür. Düzensiz şekilli ve boyutları 0.5mm’nin üzerindedir. Ortaları genellikle lüsenttir.


k. Noktasal (punktat) kalsifikasyonlar:

Yuvarlak veya oval, boyutları 0.5 mm’nin altında, kenarları iyi sınırlanmıştır.




2. ORTA DERECE (İNTERMEDİATE) KUŞKULU KALSİFİKASYONLAR

Amorf kalsifikasyonlar:

Bunlar küçük ve bulanık kalsifıkasyonlardır. Diffüz dağınık olarak izlenirse benign olarak değerlendirilebilirler. Ancak grup yapan, bölgesel, lineer veya segmenter izlenen amorf kalsifikasyonlar biyopsi gerektirir.


Heterojen kalsifikasyonlar:

İrregüler 0.5 mm den büyük kalsifıkasyonlardır. Maligniteye eşlik edebilirler. Genelde fibrozis alanlarında, fıbroadenomlarda ve travmaya bağlı izlenebilirler.






3. MALİGN OLMA OLASILIĞI YÜKSEK KALSİFİKASYONLAR


a. Pleomorfik kalsifikasyonlar (granüler):

Amorf kalsifikasyonlardan daha belirgin ve dikkat çekicidir. Hem tipik benign hem de tipik malign özellik göstermezler. Boyutları 0.5 mm’nin altındadır ancak boyut ve şekilleri değişkendir.




b.İnce çizgisel veya ince çizgisel, dallanma gösteren kalsifikasyonlar:

Devamlılık göstermeyen ince çizgi gibi, düzensiz ve genişlikleri 0.5 mm’nin altında olan kalsifikasyonlardır. Görünümleri bir duktusun lümenini dolduran kanseri düşündürür.




Kaynaklar:
1. Kopans, Daniel B. Pathologic, mammographic and sonographic correlation. Breast Imaging 2. ed. 523, Lippincot-Raven 1998.
2.Heywang-Köbrunner SH, Schreer I, Dershaw DD. Diagnostic Breast Imaging. Thieme, 1997.
3.Dinkel HP, Gassel AM, Tschammler A. Is the appearance of microcalcifications on mammography useful in predicting histological grade of malignancy in ductal cancer in situ? Br J Radiol 2000; 73(873): 938-944.
3.TRD Yeterlilik Kurulu, Rehber ve Standartlar Komitesi. http://www.turkrad.org.tr.
Devamını Oku

RADYOLOJİ ÖZETLERİ:BAS-BOYUN-Hazırlık Aşamasında










TİROİD OFTALMOPATİ

  • Sıklıkla orta yaş kadın
  • % 80-90 bilateral, % 70 simetrik
  • En sık inferior ve medial rektus
  • Tipik olarak tendonlar korunur (ancak kesin kural değil)

SARKOİDOZ

  • Etyolojisi bilinmeyen granulomatöz sistemik hastalık
  • Gecikmiş tipte hipersensitivite rol oynar
  • Siyahlarda 10-20 kat daha sık
  • Orbita ya da glob içi her yeri tutabilir
  • En sık kronik dakrioadenit şeklinde görülür
  • Bilateral lakrimal+tükrük bezleri tutulumu= Mikulicz Sendromu
  • Optik sinir tutulumu primer optik sinir tm’ü taklit eder
  • Wegener granulomatozis, diğer granulomatöz ve histiyositik lezyonlar da orbitayı tutabilir.
LENFOMA

  • İmmün sistemin solid tm
  • Konjonktiva altı ve lakrimal glandlarda lenfoid doku +
  • Orbital kitlelerin %10-15’i
  • BT’de homojen, iyi sınırlı, nispeten yüksek densiteli, bulunduğu boşluğun şeklini alma eğilimi olan kitle

UVEAL MELENOM

  • Uvea (iris, silier cisim ve koroid) mezoderm+ nöroektoderm kökenli
  • Globun en vasküler kısmı
  • Primer ve met. Sık
  • En sık malign melanom
  • AT: met., koroid dekolmanı, koroid hemanjiomu, retina dekolmanı vs.

OPTİK SİNİR KILIF MENENJİOMU

  • Optik siniri çevreleyen meningotelyal hücrelerden kaynaklanır. Nadiren ektopik araknoid hücre artıklarından gelişen intraorbital menenjiomlar görülür.
  • Orta yaş K’larda
  • Çç’da görülen tip çok daha agressif
  • Optik gliomların tersine NF1 haricinde de görülür
  • Sıklıkla orbital apekste, iyi sınırlı tübüler eksantrik genişleme
  • Lineer/ granüler kalsifikasyon menenjiomu düşündürmeli

OPTİK SİNİR GLİOMU

  • Nöroglia kaynaklı tümörlerdir.
  • Çç’da görülen (jüvenil pilositik gliom) benign, iyi sınırlı, yavaş büyür
  • Optik sinirde tortioz, fuziform genişlemeye neden olur
  • Bilateral NF1’de görülür
  • Yetişkinde görülen malign optik gliom nadir fatal bir hastalıktır
  • Sıklıkla intrakranial glioblastomun uzanımı şeklindedir.

KAPİLLER HEMANJİOM

  • ( benign hemanjiyoendotelyoma)
  • 1yaş,
  • Endotelle döşeli kapiller proliferasyon
  • Prominent arteryel supply+
  • SOF, OC yolu ile intrakranial uzanım
  • İyi sınırlı/ irregüler; yoğun homojen boyanan lezyon

KAVERNÖZ HEMANJİOM

  • Yetişkinde en sık görülen orbital vasküler tm
  • 2-4. Dekadlarda sık
  • Yavaş progresyon
  • Endotelle döşeli dilate vasküler kanallar/ sinüzoidal boşluklar, fibröz psödokapsül
  • Prominent arteryel supply(-)
  • %80 intrakonal
  • İyi sınırlı ve düzgün konturlu homojen, oval/yuvarlak/ lobüle, değişken kontrast tutulumu gösteren lezyon
LENFANJİOM

  • Çocukluk çağı ve genç erişkinde, progressif büyüyen lezyon
  • Endotelle döşeli lenfatik boşluklardır
  • Kapsülsüz, diffüz infiltratiftirler
  • Daha çok ekstrakonal yerleşimli
  • BT de düzgün konturlu olmayan, heterojen hiperdens
  • Değişen oranlarda kontrastlanma
  • Lezyon içi spontan hemoraji olabilir
  • Kemikte ekspansiyona neden olabilir





Devamını Oku

RADYOLOJİ ÖZETLERİ:Pediatrik radyoloji: Baş-boyun-Hazırlık Aşamasında












ORBİTAL PSOUDOTUMOR

  • -Orbitanın idyopatik inflmasyonudur.
  • -1-4 yaş
  • -%80 tek taraflı
  • -radyolojik görünüm değişken
  • -retrobülber kitle sınırları iyi kötü,
  • -kontrast tutulumu genellikle gösterir.
  • -ektraoküler kaslarda kalınlaşma
  • -lakrimial gland inflamasyonu,
  • -sklera oprik sinir kılıfında kalınlaşma
  • -kortikosteroide cevap verir.
AT: troid oftalmopatiden farklı olarak ektraokuler kasların tendonlarııda etkilenir.

Lokal ya da sistemik sebep bulunamaz
Kronik lenfositik tipin lenfoma ile ilişkili olduğu düşünülmektedir
Otoimmünite?
Sınıflama: 1- anterior orbital
2- diffüz
3- myozitik
4- apikal orbital
5- dakrioadenit
6- perinörit


RETİNABLASTOM

  • Çocukluk çağı en sık oküler tm
  • Retinal nöroektodermal hücrelerden köken alan oldukça malign
  • Konjenital ama ilk 4-5 yaşta ortaya çıkabilir
  • YD met ile gelebilir
  • Tm gözün arka kısmına uzanmışsa mortalite %100
  • Erken tanı ile 5 yıllık sağkalım %90
  • % 25-30 bilateral
  • Bilateral olan tüm hastalarda genetik mutasyon+
  • Pineal cisimda/ parasellar ektopik retinoblastomun eşlik etmesi halinde trilateral
  • Ekstraoküler kanser riski (osteojenik sarkom başta olmak üzere) özellikle radyoterapi görenlerde yüksek
  • Tanı genelde oftalmoskopik muayene ile konur
  • Retrobulber yayılım, intrakranial kitle, karşı tarafta tm ve ayırıcı tanı açısından görüntüleme önemli
  • >%90 oranda kalsifikasyon ( tek/multiple, büyük/küçük, punktat vs olabilir)
  • üç yaşından küçük intraoküler kalsifikasyon retinoblastomu akla getirmeli
OPTİK SİNİR GLİOMU

  • Nöroglia kaynaklı tümörlerdir.
  • Çocukluk çağında görülen (jüvenil pilositik gliom) benign, iyi sınırlı, yavaş büyür
  • Optik sinirde tortioz, fuziform genişlemeye neden olur
  • Bilateral NF1’de görülür
  • Yetişkinde görülen malign optik gliom nadir fatal bir hastalıktır
  • Sıklıkla intrakranial glioblastomun uzanımı şeklindedir





Devamını Oku

BEYİN PERFÜZYON MANYEYİK REZONANS GÖRÜNTÜLEME-Hazırlık Aşamasında





























Manyetik rezonans beyin anatomisinin detaylı olarak gösterilmesinde bilinen en etkili yöntemdir. Günümüzde anatomik detay yanısıra belirli metabolik parametreleri ölçerek beyin fonksiyonlarını inceleyebilmekteyiz.

Bu fonksiyonlardan biri olan perfüzyon, dokunun vasküler yapısı hakkında bilgi içerir.

Perfüzyon: Birim zamanda belirli bir miktar dokudan geçen kan hacmi olarak tanımlanır. Serebral perfüzyon ise kandaki kararlı durumdaki oksijenin kapiller yoluyla serebral dokuya iletimidir.
Dokunun metabolik ihtiyaçları perfüzyon ile sağlandığından perfüzyon inceleme dokunun metabolik aktivitesinin indirekt ölçüsüdür.

Teknik:

Perfüzyon kanın dokudaki transportu ile ilişkili olduğundan beyin dokusuna ait perfüzyonun ölçülebilmesi için beyne giden kanın takip edilmesi esasına dayanan vasküler takipçi “vascular tracer” metodları kullanılmaktadır.

Perfüzyon MRG de kan volümü geçiş zamanı ve kan akımı gibi perfüzyonun değişik parametreleri kalitatif ve kantitatif olarak ölçülebilmektedir.

Serebral kan akımının (parankimal kan akımı: serebral kan volümünün, kanın dokudan geçiş zamanına oranıdır ) ölçülmesinde uygulanan 2 perfüzyon yöntemi vardır. Bunlar ;

1. İntravasküler manyetik suseptibilite değişiklikleri (dinamik kan volum perfüzyon görüntüleme)
  • Eksojen paramenyetik kontrast madde
  • Deoksihemoglobin gibi intrinsik paramenyetik bir molekül (fonksiyonel MR ) kullanılır.
2. İnflow (arteriyel spin labeling) teknikleri kullanılır. Bu teknigin tek avantajı eksojen kontrast madde gerektirmeyen noninvaziv bir yöntem olmasıdır. Arteriyal kandaki hidrojen atomları
spinlerinin bir manyetik alan olusturması esasına dayanır.
Bu MRP teknigi TOF MR anjiyografi ile aynı prensiplere dayanır. Pulsların uygulanması arasında geçen süre uzundur. Böylece görüntüleme süresi uzamaktadır. Bu teknikle elde edilen perfüzyon haritaları, yetersiz sinyal-gürültü oranı, dolayısıyla düsük uzaysal
çözünürlüge sahiptir. Ancak yeni çıkan analiz programları umut vermektedir.

Perfüzyon miktarını ölçebilmek için kan ile birlikte damar içinde transportu mümkün bir takipçiye ihtiyaç vardır. Bu amaçla kullanılan 3 çeşit takipçi ajan mevcuttur.
  • Yayılabilir ajanlar “diffusible”:Vasküler ağ ile dokuya girerek venler yardımıyla dokuyu terk ederler.SPECT, Xenon BT perfüzyon görüntülemede ve bazı pozitron emisyon tomografilerinde kullanılır.
  • İntravasküler kompartmanda kalanlar: Dokuya girmeyip inceleme boyunca vasküler kompartmanda kalırlar.
    Kinematik model olarak da tanımlanan intravasküler ajan enjeksiyonu MR ve BT perfüzyon incelemede kullanılmaktadır.
    Rutinde kinematik model olarak yani intravenöz kompartmanda kalan gadolinyum kullanımı yaygındır.

  • Mikrokürecikler:



Damar içindeki kanın beyin dokuya ulaşmasını ve orada dağılmasını ortaya koyan kanın işaretlenmesi iki ayrı yöntem ile yapılır.

A: Ekzojen takipçi (exogen tracer) metodu:
  • 1.Dinamik görüntüleme
  • 2.Kararlı durum
Kanın intravenöz kontrast ajanla işaretlenmesi eksojen takipçi metodu olarak bilinir.
Eksojen işaretleme ile uygulanan perfüzyon görüntüleme dinamik veya kararlı durum (steady state) formatında uygulanabilir.
Dinamik inceleme en sık kullanılan teknik olup ‘bolus tracking’ veya ‘dinamik susceptibility MRI’ olarak ta biilinir.
Bu teknikle vasküler takipçi olarak kullanılan manyetik kontrast ajanın yani gadolinyumun bolus injeksiyonu sırasında tekrarlayan görüntü alma işlemi uygulanır.
Görüntüler T2 veya T2* ağırlıklıdır.

Kararlı durum yönteminde ise sabit bir infüzyon sonrası kontrastın belirli bir konsantrasyona ulaşmasını takiben görüntü alınır.
Görüntüler T1 ağırlıklıdır.

B: Endojen “ (endogen tracer) : Arteriyel spin işaretleme ‘arterial spin labeling’ (inflow teknik):
  • Daha nadir kullanıllır.
  • Bu yöntemde eksojen kontrast ajana gerek yoktur.
  • Görüntüleme alanına girecek olan arterdeki spinlerin radyofrekans pulsları ile saturasyonu sözkonusu olup sature spinlerin görüntü alanına girdikten sonra oluşturdukları MR intensitesi kullanılır.
  • Manyetik olarak sature edilmiş kan yada başka deyiş ile işaretlenmiş kan intravasküler kompartmandan doku içine dağılan endojen takipçi görevini üstlenir.



MR Perfüzyon Parametreleri:

İntravasküler kompartmandaki kan eksojen olarak ( intravenöz kontrast ajan verilerek) veya endojen olarak yani manyetik saturasyon yoluyla isaretlendikten sonra hedef organa (yani beyne) ulaşıp orada dağılması ortaya konabilir ve ayrıca hedef organda giderek artan tracer konsantrasyonunun aralıklı ölçümü ile ;

TTP(Time to peak, pik zamanı) : Kontrast maddenin verilmesinden maksimum konsantrasyon pikine ulasıncaya kadar geçen zamandır. Böylece kanın hangi bölgeye hangi
zaman farkıyla ulaştıgı, gecikmeli olarak gelip gelmedigi izlenir.

CBV (cerebral blood volume, beyin kan hacmi) : Herhangi bir zamanda belirli bir bölgedeki kan hacmini gösterir.

CBF (cerebral blood flow, beyin kan akımı) : Belirli bir bölgenin birim zamanda geçen kan miktarıdır. Bu parametre; dokudaki kapiller akım ve bölgesel beyin metabolizması hakkında bilgi verir (normalde 50-60ml/100gr/dk dan fazla).

CBF’nin 10-12 ml’nin altına inmesinin hücre membranında yetmezlige ve hücre ölümüne sebep olduguna inanılmaktadır.

MTT(mean transit time, ortalama geçis zamanı) : Kontrast maddenin arterden girisi ile venden çıkısı için gerekli süreyi gösterir.

Matematiksel olarak ortalama geçis zamanı hem CBV hem de CBF ile iliskilidir. Bu iliski asagıdaki sekilde formülize edilir.
MTT = CBV / CBF

CBV haritaları; konsantrasyon – zaman egrilerinin altında kalan alanın matematik integrasyonu ile elde edilir.
Tracer ajanının ortalama geçiş süresi (MTT:mean transit time) ne denir.

Zamana bağımlı birim olan MTT nin pike ulaşma zamanı (MTP: time to peak ) veya
Ortalama kontrastlanma zamanı (MTE: mean time to enhancement) gibi eşdeğerleri de mevcuttur.
TA (time of appearance): kontrast görülme zamanı











DİNAMİK GÖRÜNTÜLEME (dinamik kan volum perfüzyon görüntülenmesi=dynamic contrasr enhanced susceptibility-weigted perfüzyon imagigng=contrast agent IV bolus tracking)
Paramanyetik ajanların hemen hepsi kan beyin bariyerini geçemeyecek kadar büyük olup intra vasküler kompartmanda kalırlar.

Bu durum beyin perfüzyon çalışmalarını permabilitesi yüksek diğer dokulardan ayırır.

Gadolinyum intravasküler kompartmanda kalsa da etkisi ekstravasküler alana da yansır.

Eksitasyon sonrası spinler ‘out of face’ konumuna geçerek total sinyalde düşmeye neden olurlar.

Tüm bu sinyal değişiklikleri zamanın çok kısa birimleri ile ölçülebilecek kadar kısa sürede (2 sn den kısa) gerçekleştiğinden ve zaman içinde değişkenlik gösterdiğinden bunların ortaya konabilmesi için ultra hızlı görüntüleme yöntemlerine ihtiyaç var.

EPI buna olanak sağlayan ultrahızlı bir sekanstır.
Gadolinyum T1A görüntülerde parlaklığa neden olurken T2A ve T2*A görüntülerde sinyal azalması ile sonuçlanır. Bu etkiye T2 duyarlılık etkisi denir.
Tanımlanan sinyal kaybı dokudaki kapillerin sayısına ve bu kapiller içindeki gadolinyum miktarına bağlıdır.
İnjeksiyonu takiben 5-6 sn içinde aralıklı hızlı görüntülemeye başlanır. Amaç gadolinyumun beyinden ilk geçişi sırasında indüklediği lokal manyetik alan değişikliklerini MR sinyali şeklinde kaydetmektir.

ÇEKİM TEKNİĞİ:

Sekans:
EPI ile hem GE hemde SE sekansı kullanılabilmektedir.

GE sekansı :
Orta ve geniş çaplı damarlara duyarlıdır.
Avantajları:
  • Aynı TR zamanında daha fazla sayıda kesit alınmasına dolayısı ile tüm beynin görüntülenmesine olanak sağlar.
  • Kullanılan kontrast madde miktarıda SE sekansına göre azdır.
Dezavantajları:
  • T2* duyarlılık etkisinin çok olması , özelikle büyük vasküler yapılar komşuluğunda ve doku –kemik veya doku-hava interfazları düzeyinde yoğun artefakta neden olmasıdır.
SE:
  • Mikrovasküler yatağa yani kapillere daha duyarlıdır.
  • Küçük arteriyel ve kapiller düzeyle ilişkili iskemik süreçlerde veya tümör anjiogenezinin ortaya konmasında GE dan daha yararlıdır.
  • Artefaktlar daha az görülür.
  • Tüm beyni tarayabilmek için daha fazla zaman gerektirmesi dezavantajıdır.

0,1-0,3 mmol/kg paramanyetik kontrast ajan (gadolinyum (Gd)), (totalde 20 ml) genis bir katater (18-20 gauge) aracılıgıyla, otomatik enjektörle ve saniyede en az 5 ml hızla iv verilir. Damar yolunun durumuna göre bu miktar birkaç ml azaltılabilir. Dozun iki katına çıkarılması (0.2 mmol/kg) sinyal/gürültü oranını artırır. Kontrast madde sonrasında serum fizyolojik enjekte
edilir.

İncelenecek alanı içine alan 15-20 kesit seçilir. Perfüzyon parametrelerinin ölçülebilmesi için IV kontrast öncesi, konrastın uygulanması esnasında ve kontrast sonrası ardısık kesitler alınmalıdır. Kanın kapiller yataktaki seyri esnasında ardısık görüntüler arasındaki zaman aralıgı en az 1-2 saniye olmalıdır. Çekim süresi 1-2dk olarak ayarlanıp kontrast uygulaması esnasında ve sonrasında en az 60 dinamik görüntü alınır. Saniyede 10 görüntü hızlı bir perfüzyon incelemesi için idealdir.

Kesitler arasındaki intervaller arttırılıp temporal rezolüsyon düsürülebilir. Ancak bu durumda zaman-sinyal egrisi daha az kesinlikle elde edilir. Perfüzyon haritaları yaratabilmek için gerekli olan bilgilerin işlenmesi için uygulayıcı, kontrast maddenin ilk ulastıgı görüntü numarası ile kontrast maddenin beyin dokusu içerisindeki ilk geçisinin bittigi görüntü numarasını programa girmelidir. CBF haritalarının yorumlanması da ayrıca arteryel girdi fonksiyonu gibi uygun voksellerin uygulayıcı tarafından seçilmesini gerektirir.

rCBV ve rCBF’yi hesaplarken kullanılan ROI hacmi degiskendir. Düsük ROI ile yapılan ölçümün gürültü, büyük ROI ile yapılan ölçümün ise parsiyel volüm etkisi nedeniyle
dogruluk degeri azalır. Bu nedenle ROI degerini lezyon hacmine göre ayarlamak gerekir. En dogru ölçümü yapmak için lezyon alanından yapılan multipl ölçümlerle en yüksek rCBV degeri saptanmalı ve degerlendirmelerde bu dikkate alınmalıdır.

Hemodinamik parametreler:
  • Kontrast miktarı
  • Veriliş hızı
  • Hastanın total kan volumü,
  • Kardiak autput gibi pek çok değişkenden etkilendiklerinden göreceli rakamlardır ve bu nedenle ‘relative’ kelimenin baş harfi ile ifade edilirler (rCBV,rCBF,rMTT ).
  • Elde edilen sayısal değerleri simetrik taraf ile karşılaştırılarak değerlendirme yapılmalıdır. (bu işlemin dezavantajı simetirk patolojilerde kantitatif değerlerin hatalı sonuç vermesidir)



MR PERFÜZYONDA TUZAK VE SORUNLAR

  • 1. Yöntem yüksek performanslı ve hızlı ekoplanar görüntüleme sekansları gerektirdiğinden donanım maliyeti yüksektir.
  • 2. Teknik suseptibilite ağırlıklı olduğundan manyetik alan homojenitesini bozan kan ürünleri, kalsiyum, melanin ve metallerin varlığında, ayrıca beyin-kemik, kemik-hava arayüzlerine yakın yerleşimli lezyonlarda doğru bir değerlendirme yapmak güçtür.
  • İnhomojeniteyi ve suseptibilite artefaktlarını azaltmanın bir yolu kesit kalınlığını azaltmaktır.
  • 3. Kalp fonksiyonundaki varyasyonlar, vasküler ya da kollateral dolaşımdaki varyasyonlar bu haritaların yorumlanmasını zorlaştırabilir.
  • 4. Majör arteryel oklüzyon kollateral dolaşım CBV ile CBF’nin gerçek değerinin altında hesaplanmasına yol açabilir.
  • 5. Temporal kemiğin ve paranazal sinüslerin sebep olduğu suseptibilite artefaktları ve kan-beyin bariyerinin bozulduğu patolojilerde (glioblastoma multiforme, menengiom vb) damar içi aralıktan olan kontrast sızıntısı hatanın diğer potansiyel kaynaklarıdır. Fakat “postprocessing” işlemi ile sıklıkla düzeltilebilir.


KLİNİK UYGULAMALAR

  • İnme
  • Tm
  • Norodejenerafit hastaklıklar (alzheimer)
  • Migren
  • Epilepsi
  • Dikkat eksikliği, hiperaktivite sendromu
  • Psikiyatrik bozukluklar


İnme;

MRP (manyetik rezonans perfüzyon) nun en sık uygulandığı alandır.

Difüzyon MR ile beraber uygulandığında iskemik dokunun ve varsa iskemi açısından risk altındaki dokunun ortaya konmasında oldukça başarılıdır.

Akut anterior dolaşım iskemisi varlığında ilk 3 saat içinde tanı konursa intravenöz rt-PA(rekombinan doku plazminojen aktivitörü) ile , ilk 6 saat içinde tanı konduğunda ise intraartriyel rt-PA ile tedavi şansı vardır.
Bu değerler arka dolaşım için uzun olarak bilinmektedir.

DWI ile beraber kullanıldığında amaç risk altındaki dokuyu saptayabilmektir.
Risk altındaki doku (penumbra): perfüzyonu azalmış ancak tedavi uygulanırsa perfüzyonu normale dönebilecek yani reversible iskemi gösteren dokudur.


Tümör:
  • Grade
  • Stereotaktik biopsi klavuzluğu
  • Progresive/tedaviye cevap değerlendirilmesi
  • Radyosyon nekrozu rekürens ayırımı
  • Tümöral yapılardaki vaskülarite patofizyolojik karekteri saptar, ödem oluşumu, invazyon derecesi, reküren potansiyeli gibi pek çok potansiyeli belirler.
Konvansiyonel görüntülerdeki kontrastlanma paterni tümörün evresini yansıtmamaktadır.
Yüksek evreli tümörler daima kontrastlanırlar ancak nekroz varlığında ayırıcı tanıda zorluklar olabilir.

Kontrastlanmayan tümörlerde de yüksek evre görülebilir.

Perfüzyon MRG tümör dokusunun evre ile doğru orantılı vaskülaritesini ortaya koyduğundan değerlidir.

Tm evresinin belirlenmesi yanısıra normal dokudan sınırları net ayrılamayan tümörlerin cerrahisinde ve biopsi planlandığın da stereotaktik uygulamaya klavuzluk edebilir.

Radyasyon nekrozu ve rekuren tümörün ayırımında endikedir.

Yüksek evreli tm cerrahisi sonrası hipoperfüze nekroz alanı ile hiperperfüze tm dokusu ayırımı yapılabilir.

Postoperatif dönemde tömör nüksü ve tedaviye cevabın değerlendirilmasinde yararlıdır.

Tüm bunların yapılabilmesi için tm dokusunun hiperperfüze olması şattır.

İzo-hipoperfüze tm de ayırım zordur.

Tümörün preoperatif davranış özelliklerinin bilinmesi şarttır.


Alzheimer hastalığı

Progresif hafıza kaybı ve kognitif zayıflık ile karekterli hastalıktır.
Temporopariatal ve sensorio motor kortekste rCBV değerlerinde azalma bulunmuştur (tanısal duyarlılık temporal lob için %90).

Migren

Vizuel aurası olanlarda oksipital bölgede kan akımının azaldığı bu durumun aurayı takip eden baş ağrısı döneminde de devam ettiğini ortaya konmuştur.

rCBF söz konusu kanlanma azalmasını göstermede rCBV ye göre daha duyarlı olduğu bildirilmektedir.

Şizofreni

Bilateral oksipital korteks, bazal ganglionlar, ve serebellumda rCBV artışı saptanmıştır.



KAYNAKLAR:
1. Nöroradyoloji.Manyetik rezonans uygulamaları. Editor:Prof.Dr. İlhan Erden.Türk Manyetik Dezonans Derneği.2006.
2. Tıbbı Görüntüleme Fiziği. Prof. Dr. Orhan Oyar. 2003.
3.www.mr-tip.com.
4.Aksoy FG, Yerli H. Dinamik kontrastlı beyin perfüzyon görüntüleme: teknik prensipler,
tuzak ve sorunlar. Tanısal ve girisimsel radyoloji dergisi. 2003 .
5. Provenzale JM, Wang GR, Brenner T, Petrella JR, Sorensen AG. Comparison of
Permeability in High-Grade and Low-Grade Brain Tumors Using Dynamic Susceptibility
Contrast MR Imaging. AJR 2002.
Devamını Oku

TORAKS BT PROTOKOLLERİ-Hazırlık aşamasında















TORAKS ARTERİOVENÖZ MALFORMASYON (AVM)-Hazırlık Aşamasında



PULMONER TROMBOEMBOLİDaha fazla bilgi için başlığı tıklayınız.


KAYNAKLAR:
1.Dr. Elif Adanır.ADRENAL KITLE LEZYONLARININ BENIGN-MALIGN AYRIMINDA HELIKAL KONTRASTLI BT INCELEMELERININ ROLÜ.Süleyman Demirel Üniversitesi Tip Fakültesi
Radyodiagnostik Anabilim Dali, ISPARTA-2003.
2.23.ulusal radyoloji Kongresi.Bilgisayarlı tomografi.2002.
3.www.ctisus.com
Devamını Oku