BT ANJİOGRAFİ (CT ANGIOGRAPHY) PROTOKOLLERİ-Hazırlık aşamasında
































































KAROTİS CT ANJİOGRAFİ PROTOKOL

Scan delay (sec): Gecikme zamanı
1. 15 sn yaklaşık gecikme süresi (sec empirical delay)
2. Bolus tracking: ROI aortik arka yerşeştirilmeli ve eşik değer (threshold set) 70 HU seçilmelidir.

3D teknikleri:
-VRT/MIP: standarttır.
-koronal ve sagital MIP: 0.7-1.0 mm RI (rekontrüksiyon intervali) %50 sectional overlapping ile elde olunmalıdır.

Recon direction: Coronal

Topogram: Lateral

IV contrast miktarı (volume):
-100 cc 350 ve 320 lik

Injection rate (injeksiyon hızı)
-4cc/sec:sn
-Kübital venden otomatik enjektörle verilmelidir.





İNTRAKRANİAL ARTERLERE YÖNELİK CT ANJİO PROTOKOLÜ

Serebral arterlerin iyi bir incelemesi için kesitler ince (section thickness: 0.6-1.25 mm ) seçilmelidir. Kesitler örtüştürülerek (overlapping) ve RI ni 0.4 ile 0.8 arasında seçilerek rekon yapılmalıdır.

Scan delay (sec): Gecikme zamanı
-Standart gecikme zamanı 20 sn dir.
-Bolus tracking kullanışlı değildir.
-Test bolus bireysel incelemede kullanılabilir.

3D teknikleri:
-VRT/MIP: koronal ve transvers MIP.


IV contrast miktarı (volume):
-70 cc 350 ve 320 lik

Injection rate (injeksiyon hızı)
-3.5-4 cc/sec:sn

Topogram: lateral, FOV : sentrum semiovale-kafa tabanı

Pich: 0.5








BEYİN VENÖZ SİNÜS ANJİOGRAFİ

Topogram: Lateral. FOV un kapsama alanı: Kranialde vertekse kaudalde ise kafa
tabanına kadar uzanmalıdır.

Scan delay (sec): Gecikme zamanı
-Standart gecikme zamanı 100 sn dir.
-Bazı otorler standart gecikme olarak, kontrast enjeksiyonu başladıktan sonra 45-50 saniyeyi önermektedir (5).

Kranial arter ve venöz sinüs incelemesinde kesitler kaudokranial yönde alınmalıdır.

IV contrast miktarı (volume):
-70 cc 350 ve 320 lik





AORTA CT ANJİOGRAFİ PROTOKOL

Anevrizma, istmus stenozu, muhtemel diseksiyon durumlarında endikedir.

Scan delay (sec): Gecikme zamanı
-Standart gecikme zamanı 20-30 sn dir.
-Bolus tracking mutlaka kullanılmalıdır.

ROI: Desenden aorta, treshold 100 HU.


3D teknikleri:
-VRT/MIP: koronal ve sagital.


IV contrast miktarı (volume):
-100-120 cc 350 ve 320 lik

Injection rate (injeksiyon hızı)
-4 cc/sec:sn: mümkünse sol antekübital venden verilmelidir.

Topogram: anterioposterior , FOV : Supraklavikular-simfizis pubis kaudali

İmajlar kraniokaudal elde olunmalıdır.



KORONER ARTERLER:

Altmışdört ve daha fazla dedektör içeren CT cihazlarında çekim sırasında kalp
hızı önemli değildir. 64 dedektorden az olan cihazlarda kalp atımı 70 in üzerinde ise klinik kontrendikasyon yoksa beta blocker ile premedikasyon yapılmalıdır(1).

EKG tetikleme kullanılmalıdır.

3D teknikleri: Oblig MIP sol ana koranal artere ve onun ana dalı olan LAD ye paralel yapılmalıdır. yanısıra RIVA ve RCA ya paralel MIP imajlar da elde olunmaldır.
VRT, MPR

Scan delay (sec):
-Bolus tracking
-ROI: asendan aortaya konmalıdır.

-Test bolus+6 sn gecikme zamanı (2)

IV contrast miktarı (volume):
-80 cc 350 ve 320 lik (2)

Injection rate (injeksiyon hızı)
-4 cc/sec:sn

Topogram: Anterioposterior.
FOV: kranialde trakea bifurkasyonundan başlayıp kaudalde ise diafragma düzeyini kapsamalıdır.




KORONER ARTER KALSİYUM SKORLAMA

Koroner anjioyla karşılaştırldığında kesitler biraz daha kalın elde olunur.

Kontrast madde gerekmez.



PULMONER VASKÜLER (PULMONER EMBOLİ) PROTOKOL CTA:
Aşağıdaki başlığı tıklayınız.

PULMONER TROMBOEMBOLİ






ABDOMİNAL DAMARLAR CTA (MEZENTER DAMARLAR)-İSKEMİK BARSAK


Yandaki tabloda gösterilen parametreler hem erteriyel hem de venöz inceleme için geçerlidir.
Vasküler patolojiler daha çok damarların orjin düzeyinde yer almaktadır.

Renal arterler ise ince kesit ve RI 0.6 ile elde incelenmelidir.

3D teknikleri: MIP, VRT ve MPR. Aksiyel imajlar özellikle incelenmelidir.

Scan delay (sec):Gecikme zamanı
-Bolus tracking
-ROI: sol atrium düzeyinde desendan aortaya konmalıdır.
-yaklaşık gecikme zamanı: arterial faz için 25 saniye , venous faz için 50 saniye

IV contrast miktarı (volume):
-120 cc 350 lik (2)

Oral kontrast madde: 1000 cc su içirilmelidir.

Injection rate (injeksiyon hızı)
-4 cc/sec:sn

Topogram: Anterioposterior.
FOV: kranialde kalbin atrioventriküler duzeyden başlayıp kaudalde simfizis pubisin alt kenarı düzeyine kadar. transvers planda ise
satralde karnın 2/3 ünü kapsamalıdır.



RENAL BT ANJİOGRAFİ

Endikasyonlar:

1. Renal arter darlığı
2. " " anevrizması
3. " " diseksiyonu
4. Renal transplantasyon öncesi donör anatomosinin
değerlendirilmesi ve sonrası komplikasyonların değerlendirilmesi
5. Renal tömorlerde vasküler invazyon
6. Üreteropelvik bileşke obstrüksiyonlarında vasküler anatomi
7.Akut vasküler olaylarda acil değerlendirme.

Avantajları:
1.Aterosklerotik kalsifikasyonları değerlendirme
2. Küçük aksesuar arterleri değerlendirme
3. Minimal değişikliklerin olduğu FMD yi değerlendirme

Limitasyonlar:

1. Azalmış böbrek fonksiyonları
2. Ciddi alerji öyksü
3. Akım bilgilerinin değrlendirilememesi.

Teknik:


CT anjio protokol (Renal arter stenozu):

FOV: Böbreğin üstinden başlayıp common iliac arteries bifurkasyonuna kadar.

oral kontrast: - 750 cc su oral yoldan

IV kontrast: -120 cc of nonionic contrast IV , 3 cc/second

Bolus tracking
-ROI: sol atrium düzeyinde desendan aortaya konmalıdır.
-Treshold :100HU

Arterial phase delay : 25 seconds

Venous phase delay: 50 seconds

Detector collimation :64X0.6 mm

Slice collimation: 0.6 mm

Table feed 6 mm/rotation
Reconstructed slice width 1 mm for arterial phase and 1 mm for the venous phase



1.Kontrast öncesi inceleme: Akut kanama, taş, diseksiyon, kitle şüphesi

2.İnceleme bölgesi:

a.En az anatomik inceleme alanı: Çölyak trunkustan iliak bifurkasyona kadar olmalıdır.
b. Tranplante böbrek arterlerinin incelenmesinde
ise pelvise kadar yapılmalıdır.

3. Scan delay (sec):
1-Bolus tracking
1a-ROI: sol atrium düzeyinde desendan aortaya konmalıdır.

2-Ampirik gecikme
2a: arteriyel faz: 20 sn.
2b: nefrografik faz: 80 sn.
2c: gec faz: 5.dk(enfark?, tümör?, kist?renal venler, üreter lerin doluşu seyri,renal travma:ektravazasyon).

4. IV contrast miktarı (volume):
-100 cc 350 ve 320 lik (2)

5. Injection rate (injeksiyon hızı)
-4 cc/sec:sn: onrasında 40 ml SF puşe edilmelidir.

6. Posprocessing:

a: Aksiyel imajlar esastır.

b: İnce kesit MIP:
-Vasküler anatominin değerlendirilmesinde kullanılır.
-Farklı projeksiyon açıları sağ oblik sol oblik gibi renal arterlerin seyri iyi değerlendirilir.
-Ciddi kalsifikayonda stenoz optimal değerlendirilemez.

c: MPR (multiplanar reformasyon):
Artelyel lümenin genişliğinin değerlendirilmesi,egzantrik kontzantrik darlıkların
değerlendirilmesinde ve derecelendirilmesinde önemlidir.

d: SSD (shaded surface display): sınırlıdır.

e:VR (volüm rendering):
-Kompleks arteryel ve venöz anatominin değerlendirilmesinde
önemlidir.
-Sınırlılıkları:
1. kalsifiksyonları damar duvarından ayıramaz.
2. Kalsifikasyonlar VR de yanlış negatif sonuca neden olur.
3. Darlığın derecelendirilmesinde kullanılmaz.

***Kaynak imajlar ve MPR esas alınmalıdır.





İLİOFEMORAL DAMARLAR CTA

Not: Bu konu ile ilgili daha geniş bilgiyi kardiovasküler segmesi ile ile ilişkili olan alt ektremite BT anjiografi konu başlıklı yazıyı okuyabilirsiniz.

3D teknikleri:
MIP, VRT. Aksiyel imajlar özellikle incelenmelidir


Scan delay (sec):Gecikme zamanı
-
Bolus tracking
-ROI: abdominal aorta desendan aortaya konmalıdır.Eşik değer 100 HU


IV contrast miktarı (volume):

-120 cc 350 lik

Injection rate (injeksiyon hızı)
-4 cc/sec:sn

Topogram: Anterioposterior.
FOV: kranialde renal arterler duzeyden başlayıp kaudalde ayaklara kadar.





ÜST EKTREMİTE CT ANJİOGRAFİ (UPPER EXTREMITY ANJIOGRAPY)-Hazırlık aşamasında

Kontrast madde: kontralateral antekübital venden 20 y a da 18g iğne verilir.

Kontrast madde miktarı : 60-80 cc ardından 30 cc serum fizyolojik

İnjeksiyon hızı: 4 ml/sn

Standart gecikme:

  • Üst ektremite : 25 sn arteriyel faz.
  • Toraks arteriyel 30. sn
  • Abdomen ve pelvis arteriel 70.sn : kontrast madde miktarı 100-120 cc





Jugular ven thrombozu




ALT EKTREMİTE MDCT VENOGRAFİ



KAYNAKALR:
1. CT Teaching Manual. Third edition. Thieme yayınları 2007. Matthias Hofer.
2. www.ctisus.com
3. www.insideinspace.com
4.30. Ulusal radyoloji kongresi kurs kitabı. 2009.
5.www.radiologyassistant.nl
6.Unusual Causes of Varicose Veins in the Lower Extremities: CT. Venographic and Doppler US Findings. Seung Chai Jung, MD, et al. radiographics.2009.
7.Prevalence of Traumatic Dural Venous Sinus Thrombosis in High-Risk Acute Blunt Head Trauma Patients Evaluated with Multidetector CT Venography.Josser E. Delgado Almandoz ve ark. Radiology May 2010 255:570-577
Devamını Oku

Ekstremite venöz anotomi, Kronik venöz yetmezlik




































ÜST EKSTREMİTE VENLERİ İNCELEME YÖNTEMİ:

Supraklaviküler boşluk ve suprasternal çentikten yaklaşımla sağda brakiosefalik ven ve her iki tarafta da subklavyan venler görüntülenir.

Subklavyan veya brakiosefalik venler seviyesinde bir darlık ya da tıkanma şüphesi var ise juguler venlerin ve olası kollateral venlerin değerlendirilmesi önerilir.

Subklavyan ve brakiosefalik venlerdeki patolojilerin juguler venlere uzanım olasılığı nedeniyle incelemeye internal juguler venler de dahil edilmesi önerilir.




Gray's anatominin web sayfasına gitmek için resmi tıklayınız.


Aksiller, brakiyal, radyal ve ulnar ven değerlendirmesi:

Aksiller ven incelenirken kola abdüksiyon yaptırılır; daha distaldeki venler için anatomik pozisyonda tetkik tercih edilir.

Brakial bifürkasyon antekübital düzeyde izlenir ve sonrasında klinik olarak şüphe edilen bir patolojik durumun varlığında radyal ve ulnar venler ayrı ayrı el bileğine dek komşu arterlere paralel olarak takip edilir. Derin venler çift olabilir ve eşlik ettikleri artere paralel seyir gösterirler.


Gray's anatominin web sayfasına gitmek için resmi tıklayınız.


Yüzeyel venlerin değerlendirilmesi:

Sefalik ven, subklavyan vene döküldüğü düzeyden itibaren deltoid kas üzerinden aşağı doğru kolun lateralindeki seyri boyunca izlenebilir; bazilik ven ise aksiller ven ile birleştiği düzeyden kolun medialindeki seyri ile distale dek takip edilebilir.



Primary saphenous vein insufficiency: prospective studies on diagnostic duplex ultrasonography and endovenous treatment with endovenous radiofrequency-resistive heating.(Picture drawn by Pentti Rautio) Chapter 2. Review of literature.http://herkules.oulu.fi ve The superficial venous system of the lower extremity: new nomenclature D Kachlik ve ark.Phlebology 2010;25:113-123 'den modifiye edilmiştir.

Yüzeyel femoral ven (YFV): YFV nin proksimal kesiminde normal fonksiyon vene ait kapak izlenmektedir. İnspiryumda ven kapakları açılır.


Ekspiryum ve valsalva sırasında kapaklar kapanır. Ven kapakları normal fonksiyon göstermektedir. Resimde valsalva manevrası sırasında görülmektedir.
ALT EKSTREMİTE VENLERİ İNCELEME YÖNTEMİ:

Alt ekstremite venöz sistem incelemesinde düşük frekanslı konveks prob ile vena kava inferior, ana iliak ven ve eksternal iliak venler değerlendirilir, ancak periferde yüksek frekanslı lineer problar uygun olacaktır. Özellikle obez hastalarda ise yüzeyel probların yetersiz kalması halinde düşük frekanslı problar tercih edilebilir.

Her iki ana ve eksternal iliak venler ile ana femoral, yüzeyel femoral venler ve derin femoral venin proksimali, hasta sırtüstü yatar pozisyonda iken longitudinal ve transvers kesitlerle incelenir.

Uyluk distal yarısında derin seyreden venlerin pozisyonla kollabe olmaları durumunda, hastaya oturur ve bacakları uzatılmış pozisyon verilerek, venlerin yerçekimi ile dolgunlaşmaları sağlanabilir.

Vena safena magnanın proksimal segmenti de longitudinal ve transvers planlarda değerlendirilir. Safenofemoral bileşke ve safenopopliteal bileşke düzeyi incelenerek tanımlanır ve akım desenleri değerlendirilir.

Popliteal ven, sırtüstü yatar pozisyonda dize eksternal rotasyon yaptırılarak ve prob biseps femoris tendonu lateralinden semitendinoz tendonun medialinde posterior fossaya yerleştirilerek incelenebilir. Ayrıca prone pozisyonda ayağa yerden 20 derece kadar yükseltme yaptırılarak venöz doluş kolaylaştırılabilir. Bunun için bir yardımcının incelenen tarafta ayağı hafifçe kaldırması veya dizin, hasta tarafından hafif olarak fleksyona getirilmesi sağlanır. Hastanın incelenen ayağını parmak ucu üzerinde muayene masasına dayayarak dikili tutması ya da karşı taraf ayağın aşil bölgesi üzerine yerleştirmesi bu sonucu sağlayacaktır.

Bacak derin venleri kollabe olabilecekleri için değerlendirmek güç olabilir. Bu seviyedeki venler prone pozisyonda malleol düzeyine dek bazı olgularda izlenebilir. Ekstremitenin daha distalinde uygulanacak kompresyon ile lümen doluş miktarına bakılarak, bu venlerin lümen açıklıkları değerlendirilebilir.



KRONİK VENÖZ YETMEZLİK

İlk aşamada, hasta sırtüstü yatar pozisyonda yatarken derin venöz sistem incelenir; kompresyon ultrasonografi, puls ve renkli Doppler ultrasonografi değerlendirmesi ile derin ven trombozu yönünden inceleme tamamlanır.Derin venlerdeki kompresibilite, spontan akım ve distal mekanik kompresyon sonrası akım artışı değerlendirilir.Valsalva manevrası ile akımın kesilmesi ve ters yöne akım oluşmaması incelenir.

İncelemenin ikinci aşamasında, eğer klinik durumu uygun ise hasta ayakta değerlendirilir.

Venöz yetmezliğin derecesi:
Grade 1: Reflü 0-500 ms ,
Grade 2: Reflü 500-2000 ms ,
Grade 3: Reflü 2000-4000 ms,
Grade 4: Reflü 4000 ms den fazla ise


Resimde sefana magnanın çapının perforan
vene göre küçük görülmesinin nedeni görüntünün perforan veni boylu boyunca gösterebilmek için oblik ve nisbeten kompresyonda elde edilmesidir.





Femoro-popliteal venlerde ters yönde oluşan akım (venöz reflü), genel olarak Valsalva manevrası ile akımın normal sağ kalbe doğru olan normal akım yönünün tam tersi yöne 1 saniyeden daha uzun bir süre için dönmesi olarak kabul edilmektedir.

Safenofemoral bileşke ve safenopopliteal bileşke düzeyi incelenerek bileşke tipleri tanımlanır, aksesuar safen ven, uyluk posteriorunda Giacomini veni ve Valsalva manevrası-distal kompresyon uygulaması ile yetmezlik gösteren kollateraller değerlendirilir.

Perforan venler proksimalde uyluğun medialinde, diz altı seviyelerde ise özellikle medial, ek olarak lateral ve posteriorunda izlenebilir.

Venöz ülserasyon var ise, steril jel kullanılması ve genel asepsi kurallarına uyulması yararlı olacaktır.

Perforan ven çaplarının ölçümünde, gri-skala ultrasonografide perforan venin fasyayı geçtiği düzeydeki transvers kesitinin kullanılması uygundur.

Puls ve renkli Doppler ile perforan ven değerlendirmesinde perforan venin longitidunal aksı kullanılır.

Valsalva manevrası ya da incelenen perforan venin proksimal ve distalinden el ile mekanik kompresyon yapılarak akım değerlendirmesi yapılır. Bu incelemede perforan venden yüzeyel sisteme doğru, fizyolojik kabul edilenden daha uzun süren ters akım oluşması yetmezlik lehine değerlendirilir.




Kaynak:
1. Tıbbi Ultrasonografi Derneği,PERİFERAL (EKSTREMİTE) VENÖZ US UYGULAMA KILAVUZU
2. www.bartleby.com.Anatomy of the Human Body. Henry Gray.
3.The superficial venous system of the lower extremity: new nomenclature
D Kachlik ve ark.Phlebology 2010;25:113-123
Devamını Oku

TRANSREKTAL ULTRASON EŞLİĞİNDE PROSTAT BİYOPSİSİ-Hazırlık Aşamasında

















PROSTAT BİYOPSİ REÇETESİ

1. Cipro 500 mg tablet DIB (bir)
S: 2x1 (işlemden 2 gün önce işlemden sonra ise tabletler bitinceye kadar)

2. İespor 1 g IM Flakon DIB (bir) ya da Novocef 1 g flk IM DIB (bir)
S: işlemden bir saat önce IM yapılır.

3. Libalaks lavman DIIB (iki)
S: tetkikten yarım saat önce rektal yoldan ikisi de kullanılacak

4. prezarvatif iki adet
S: işlem sırasında

5. 18 G 25 cm prostat biyopsi iğnesi
S: işlem sırasında

6: 22 G 25 cm ya da 20 cm chiba iğnesi (proba göre)
S: işlem sırasında (işlem öncesi anestezi uygulamak amaçlı)

7. Aritmal ampul 20 mg /ml DIB (bir) ya da citanest flk DIB (bir)
S: 1/10 oranında SF ile sulandılarak (aritmal için)
S: maksimum 5-10 ml yi 20 ml SF e tamamlayıp apek ve taban kısımlarına verilir.






Libalaks lavman:Fistül ve hemoroid vakalarında kontrendikedir. Ayrıca anorektal bölgede gerçekleştirilen cerrahi girişimlerden sonra, akut apandisit, tifo, barsağın diğer iltihabi hastalıkları ve kanamalarında kullanılmamalıdır.

Önerilen şekilde kullanımda yan etki görülmemektedir.Doktor tarafından başka şekilde önerilmedikçe genellikle erişkinlerde bir bütün tüp, rektal yoldan uygulama yeterli olmaktadır. Rektal uygulama sırasında kanül kullanılmalıdır.

Prostat Biyopsisi öncesi hastanın Asprin ve benzeri herhangi bir ilaç kullanmaması kullanıyorsa ilacını 1 hafta süre ile kesmesi biyopsi öncesi tek hazırlıktır.

Hasta biyopsi sabahı kahvaltısını yapabilir, devamlı kullandığı ilaçlar varsa (Asprin ve benzeri hariç) bunları alabilir. Biyopsi öğleden sonra ise öğlen yemek yiyebilir.

Biyopsi işlemi hastanın rektumdan yapılır. hastaya kalçadan antibiyotik enjeksiyon yapılarak biyopsi sonrası gelişebilecek bir enfeksiyon riski azaltılmıya çalışılır. Biyopsi sonrası hastaya doktorun reçete ettiği antibiyotik ilaçla tedaviye devam edilir. Bu tedaviye rağmen çok ender de olsa ateş yükselebilir. Ateş 24-48 saat içinde 38.5 dereceyi geçerse mutlaka doktor ile irtibat kurulmalıdır Bu durumda doktorun kontrolü altında daha kuvvetli antibiyotikler ile yapılabililir.

Biyopsi sonrası bir hafta süreyle idrarda ve büyük abdeste, menide ise 3 ay sürebilen kan olabilir, kanama kendiliğinden geçer, tedavi gerektirmez.

Hasta işeyememesi durumunda hemen doktoruna başvurmalıdır.

konu ile ilgili yazı devam edecek



Kaynaklar:
1.Hodge KK, McNeal JE, Terris MK, Stamey TA. Random systematic versus directed ultrasound guided transrectal core biopsies of the prostate. J Urol 1989.
2. Chang JJ, Shinohara K, Bhargava V, Presti JC Jr. Prospective evaluation of lateral biopsies of the peripheral zone for prostate cancer detection. J Urol 1998
3.www.ilacrehberi.com
Devamını Oku

MEMENİN KALSİFİKASYONLARI (MAMOGRAFİDE) BENİGN VE MALİGN KALSİFİKASYONLAR





















































































KALSİFİKASYONLARIN DAĞILIMI:






Difüz dağınık:
Tüm memede dağılmış kalsifıkasyonlardır.

Segmental: Segmental kalsifikasyonlar bir lobun veya segmentin tutulduğunu gösterir.








Bölgesel: Geniş bir alana dağılmış kalsifikasyonlar


Grup yapan: Küçük bir alanda ( lcc ) en az 5 kalsifikasyon


Lineer: Bir çizgi boyunca oluşan kalsifikasyonlar








KALSİFİKASYONLARIN MORFOLOJİSİ

Benign kalsifikasyonlar genellikle maliniteye eşlik eden kalsifikasyonlardan daha büyüktür. Daha kaba, yumuşak kenarlı, yuvarlak şekillidirler ve daha kolay görünürler. Maligniteye eşlik eden kalsifikasyonlar ise genellikle daha küçüktürler.








KALSİFİKASYONLARIN MORFOLOJİSİ


1. TİPİK OLARAK BENİGN

a. Deri kalsifikasyonları:

Ortası radyolüsen kalsifikasyonlardır ve bu görünümleri karakteristiktir. Bu tip kalsifikasyonların CC ve MLO grafilerde şekli değişmez. Bu nedenle “tatoo sign” palyaço bulgusu olarak adlandırılırlar. Başka tip kalsifikasyonlardan görünümlerinin ayırd edilmesinde tanjansijel projeksiyon mamografisi kullanılır.





b. Damar kalsifikasyonları:

Damar duvarlarında, paralel çizgiler şeklinde
veya çizgisel tübüler kalsifikasyonlardır.






c. Kaba- “patlamış mısır=popcorn” görünümünde kalsifikasyonlar:

Klasik olarak involüsyona giden fibroadenomlarda görülür.






d. Büyük çubuk şeklinde kalsifikasyonlar:

Birbirini takip eden çubuklar şeklinde, dallanır tarzda, genellikle 1mm’den büyük kalsifikasyonlardır. Eğer kalsiyum genişlemiş duktusu doldurmak yerine lümeni çevrelemişse ortaları lüsent görülür. Bu tür kalsifikasyonlar plazma hücreli mastit, duktal ektazi ve sekretuvar hastalıklarda görülür.






e. Yuvarlak kalsifikasyonlar:

Genellikle benigndirler ve boyutları 1mm altında ise asiniler içindedirler. 0.5 mm altında ise “noktasal” olarak adlandırılabilirler. Çok sayıda olduklarında boyutları değişebilir.







f. Ortası lüsent kalsifikasyonlar:

Boyutları 1 cm nin altında ya da üzerinde değişik olabilir. Yuvarlak veya oval şekilli, ortaları lüsent izlenir. Duvarı “halka veya yumurta kabuğu” şeklindeki kalsifikasyondan daha kalındır. Yağ nekrozu alanlarında, duktus içindeki debris kalsifikasyonunda ve bazen fibroadenomlarda görülür.






g. “Yumurta kabuğu” veya halka tarzında kalsifikasyon:

Küre şeklindeki bir oluşumun kabuğundaki kalsifikasyonu andırır tarzda ince bir duvarı vardır. Kalınlığı 1mm’nin altındadır. En sık kist duvarında görülür. Bazen yağ nekrozlarında da görülebilir.







h. Kalsiyum sütü kalsifikasyonları:

Kistlerin tabanında kalsiyum içerikli çökeltidir. Kraniyokaudal görüntüde belirsiz, bulanık, yuvarlak, amorf opasitelerdir. Lateral projeksiyonda, yarımay veya hilal şeklinde, konkavitesi yukarıya bakan belirginleşen kalsifikasyonlardır. Kistlerin tabanında çöken ve seviye oluşturan debrise bağlı oluşur.


i. Sütür kalsifikasyonları:


Cerrahi sütür materyali üzerinde kalsiyum çökmesine bağlı gelişir. Özellikle ışın tedavisi yapılmış memelerde görülebilir. Tipik olarak düğümleri görülen çubuk veya tübüler tarzda kalsifikasyonlardır.







j. Distrofik kalsifikasyonlar:

Travma
sonrası veya ışın tedavisi uygulanmış memelerde görülür. Düzensiz şekilli ve boyutları 0.5mm’nin üzerindedir. Ortaları genellikle lüsenttir.


k. Noktasal (punktat) kalsifikasyonlar:

Yuvarlak veya oval, boyutları 0.5 mm’nin altında, kenarları iyi sınırlanmıştır.




2. ORTA DERECE (İNTERMEDİATE) KUŞKULU KALSİFİKASYONLAR

Amorf kalsifikasyonlar:

Bunlar küçük ve bulanık kalsifıkasyonlardır. Diffüz dağınık olarak izlenirse benign olarak değerlendirilebilirler. Ancak grup yapan, bölgesel, lineer veya segmenter izlenen amorf kalsifikasyonlar biyopsi gerektirir.


Heterojen kalsifikasyonlar:

İrregüler 0.5 mm den büyük kalsifıkasyonlardır. Maligniteye eşlik edebilirler. Genelde fibrozis alanlarında, fıbroadenomlarda ve travmaya bağlı izlenebilirler.






3. MALİGN OLMA OLASILIĞI YÜKSEK KALSİFİKASYONLAR


a. Pleomorfik kalsifikasyonlar (granüler):

Amorf kalsifikasyonlardan daha belirgin ve dikkat çekicidir. Hem tipik benign hem de tipik malign özellik göstermezler. Boyutları 0.5 mm’nin altındadır ancak boyut ve şekilleri değişkendir.




b.İnce çizgisel veya ince çizgisel, dallanma gösteren kalsifikasyonlar:

Devamlılık göstermeyen ince çizgi gibi, düzensiz ve genişlikleri 0.5 mm’nin altında olan kalsifikasyonlardır. Görünümleri bir duktusun lümenini dolduran kanseri düşündürür.




Kaynaklar:
1. Kopans, Daniel B. Pathologic, mammographic and sonographic correlation. Breast Imaging 2. ed. 523, Lippincot-Raven 1998.
2.Heywang-Köbrunner SH, Schreer I, Dershaw DD. Diagnostic Breast Imaging. Thieme, 1997.
3.Dinkel HP, Gassel AM, Tschammler A. Is the appearance of microcalcifications on mammography useful in predicting histological grade of malignancy in ductal cancer in situ? Br J Radiol 2000; 73(873): 938-944.
3.TRD Yeterlilik Kurulu, Rehber ve Standartlar Komitesi. http://www.turkrad.org.tr.
Devamını Oku