GİRİŞİMSEL RADYOLOJİK İŞLEMLER HASTA BİLGiLENDİRME VE RIZA FORMU

GİRİŞİMSEL RADYOLOJİK  İŞLEMLER HASTA BİLGiLENDİRME VE RIZA FORMU

       A.         Orta Derece Sedasyon

1.         İlaç reaksiyonu

2.         Mide içeriğinin aspirasyonu

3.         Merkezi sinir sistemi baskılanması

4.         Entübasyon

5.         Boğulma

6.         Beyin hasarı

7.         Hipotansiyon

8.         Ölüm                                                                                  -------------

Hasta imzası

B.        Anjiografi ve olası anjioplasti, stent yerleştirilmesi ve tromboliz

1.         Atardamar zedelenmesi

2.         Atardamar giriş yerinde şişlik, ağrı, hassasiyet veya kanama

3.         Atardamar tarafından beslenen vücut bölgelerinde fonksiyon bozukluğu yada amputasyona gidebilecek hasar

4.         Acil cerrahi girişim gerektirebilecek damar hasarı

5.         Asıl sorunun ağırlaşması

6.         Enjekte edilen kontrast madde veya diğer ilaçlara allerjik reaksiyon

7.         Kardiak aritmiler (kalp atım düzensizlikleri)

8.         Akciğer embolisi

9.         Serebrovasküler olay (inme)

10.      Enfeksiyon

11.      Kanama                                                                              -------------

Hasta imzası

C.        Tünelli Diyaliz Kateteri Yerleştirilmesi

1.         Enfeksiyon

2.         Kanama

3.         Acil cerrahi müdahele gerektirebilecek damar yada kalp hasarı

4.         Hava embolisi

5.         Akciğer kollapsı                                                 

6.         Kardiak aritmiler (kalp atım düzensizlikleri)

-------------

Hasta imzası

D.        Santral Yol

1.         Enfeksiyon

2.         Acil cerrahi girişim gerektirebilecek damar hasarı

3.         Hava embolisi

4.         Akciğer kollapsı

5.         Pıhtı oluşumu ve damar tıkanması

6.         Kardiak aritmiler (kalp atım düzensizlikleri)

7.         Kanama                                                                              -------------

Hasta imzası

E.        Fistülografi

1.         Enfeksiyon

2.         Kanama

3.         Acil cerrahi girişim gerektirebilecek damar hasarı

4.         Hava embolisi

5.         Kardiak aritmiler (kalp atım düzensizlikleri)

6.         Enjekte edilen kontrast maddeye allerjik reaksiyon

7.         Serebrovasküler olay (inme)                                       -------------

Hasta imzası

F.         İnfüzyon Portu Yerleştirilmesi

1.         Enfeksiyon

2.         Kanama

3.         Acil cerrahi girişim gerektirebilecek damar hasarı

4.         Hava embolisi

5.         Kardiak aritmiler (kalp atım düzensizlikleri)

6.         Enjekte edilen kontrast maddeye allerjik reaksiyon

7.         Akciğer kollapsı (sönmesi)

8.         Pıhtılaşma                                                                         -------------

Hasta imzası

G.        Kemoembolizasyon

1.         Atardamar zedelenmesi

2.         Atardamar giriş yerinde şişlik, ağrı, hassasiyet veya kanama

3.         Atardamar tarafından beslenen vücut bölgelerinde fonksiyon bozukluğu yada amputasyona gidebilecek hasar

4.         Acil cerrahi girişim gerektirebilecek damar hasarı

5.         Asıl sorunun devam etmesi yada tekrarı

6.         Enjekte edilen kontrast maddeye allerjik reaksiyon

7.         Kardiak aritmiler (kalp atım düzensizlikleri)

8.         Akciğer embolisi

9.         Serebrovasküler olay (inme)

10.      Enfeksiyon

11.      Ağrı

12.      Kanama

13.      İstem dışı organ veya damar tıkanması                    -------------

Hasta imzası

H.        Transjuguler İntrahepatik Portosistemik Şant (TIPS)

1.         Damar zedelenmesi

2.         Ven giriş yerinde şişlik, ağrı, hassasiyet veya kanama

3.         Acil cerrahi girişim gerektirebilecek damar hasarı

4.         Asıl sorunun devam etmesi yada tekrarı

5.         Enjekte edilen kontrast maddeye allerjik reaksiyon

6.         Kardiak aritmiler (kalp atım düzensizlikleri)

7.         Akciğer embolisi

8.         Serebrovasküler olay (inme)

9.         Enfeksiyon

10.      Bilinç bulanıklığı / yorgunluk (ensefalopati)

11.      Karaciğer fonksiyonlarının daha kötüleşmesi        

 -------------

Hasta imzası

İ.          Perkütan Biopsi---Akciğer

1.         İğne giriş yolunda kanama

2.         Enfeksiyon

3.         Akciğer kollapsı (sönmesi)– drenaj kateteri yerleştirilmesi gerektiren

4.         Hemotoraks - dreanaj kateteri yerleştirilmesi gerektiren

5.         Damar hasarı – cerrahi onarım gerektiren

-------------

Hasta imzası

J.         Perkütan Biopsi --- Peritoneal veya retroperitoneal

1.         İğne giriş yolunda kanama

2.         Enfeksiyon

3.         Biopsi yapılan organ hasarı- cerrahi onarım gerektiren

-------------

Hasta imzası

K.        İnternal yada Eksternal Kateterli Perkütan Nefrostomi

1.         Kateter  giriş yolunda kanama

2.         Enfeksiyon

3.         Böbrek hasar yada kaybı

4.         Kateter pozisyonunun kaybı – cerrahi çıkartma gerektiren

-------------

                                                                                                                                             Hasta imzası

L.        İnternal yada Eksternal Kateterli Perkütan Biliyer Sistem Drenajı, Stent Yerleştirilmesi

1.         Kateter giriş yolunda kanama

2.         Enfeksiyon

3.         Kateter pozisyonunun kaybı – cerrahi çıkartma gerektiren

4.         Damar hasarı – cerrahi onarım gerektiren

5.         Asıl sorunun devam etmesi yada tekrarı                

-------------

Hasta imzası

M.       Parasentez

1.         Kanama

2.         Enfeksiyon

3.         Damar veya çevre organ hasarı                                    -------------

Hasta imzası

N.        Torasentez

1.         Kanama

2.         Enfeksiyon

3.         Damar veya çevre organ hasarı

4.         Akciğer kollapsı (sönmesi)

5.         Hemotoraks

6.         İleri işlem gereksinimi                                                  ------------

Hasta imzası

O.        Faset Blokajı

1.         Kanama

2.         Enfeksiyon

3.         Ağrı

4.         Kontrast maddeye karşı allerjir reaksiyon

5.         Sinir hasarı

6.         Asıl sorunun tekrarı yada daha kötüleşmesi          ------------

Hasta imzası

P.         Radyofrekans Ablasyon

1.         Kanama

2.         Enfeksiyon

3.         Damar veya çevre organ hasarı

4.         İleri işlem gereksinimi

5.         Cilt yanıkları                                                                   ------------

Hasta imzası

Girişimsel radyolojideki işlemler; görüntüleme kılavuzluğunda cerrahiye göre çok daha az invaziv yöntemler kullanarak, tedaviyi yönlendirir. Genellikle bu işlemler hastalar için daha kolaydır. Çünkü geniş insizyonlar yoktur, daha az ağrı, risk ve daha kısa iyileşme zamanı ile işlemler tamamlanır.
Girişimsel radyologlar, kateterleri (birkaç milimetre kalınlığındaki plastik tüpler) damarlardan veya perkütan olarak (ciltten girilerek), görüntüleme kılavuzluğunda yönlendirirler.

Girişimsel radyolojik işlemler:

Anjiografi: Atardamar veya toplardamarın X-ışını ile incelenmesi. Damara girilmesini takiben kontrast madde verilerek damarların görüntülenmesi.

Balon anjioplasti ve stent: Tıkalı veya daralmış damarların, damar içine balon kateter veya stent ilerletilmesiyle açılması. Bu durum safra yolları, üreterler, bağırsak yolları içinde geçerlidir.

Biliyer drenaj ve stent: Stent kullanılarak tıkalı safra yollarını açarak bağırsağa safra akışının sağlanması.

Embolizasyon: Anevrizma, arteriovenöz malformasyon veya kanama odağının tıkanması.

Kemoembolizasyon: Kanser hücrelerine damar yolu ile direkt ilaç verilmesi.

Santral venöz kateter/port: İntravenöz besleme, diyaliz veya ilaç verilmesi amacı ile damara plastik kateter takılması.

Biyopsi: Organlardan teşhis amaçlı perkütan yolla örnek alınması.

Radyofrekans ablasyon: Kanser hücrelerinin öldürme amaçlı radyofrekans enerjisinin kullanımı.

Tromboliz/trombektomi: Tıkanan damarın, pıhtı eritici ilaç verilerek veya mekanik olarak açılması.

Transjügüler intrahepatik porta-sistemik shunt: Ciddi karaciğer yetmezliğinde portal hipertansiyon ve zararlı etkilerin azaltılması için yapılan bir işlemdir.

Epidural/intraforaminal/faset blok: Bilgisayarlı tomografi/floroskopi eşliğinde belirtilen bölgelere tanı veya tedaviye yönelik ilaç enjeksiyonu.

Parasentez/torasentez/abse drenajı: Tanı veya tedaviye yönelik sıvı örneği alınması veya plastik kateter ile drenajı.

Nefrostomi/üreteral stent: Böbrek toplayıcı sistemi drenajı için perkütan plastik kateter veya stent yerleştirilmesi.

Hasta adı soyadı :
Hastanın yaşı
Protokol no  :

Durum ve İşlem

Hastalık(lar) : ( Tanı / ön Tanı)

(Hastaya veya yakınına ifade edildiği şekli ile yazınız):

_______________________________________________________________________________________

_______________________________________________________________________________________

Seçilen / Uygulanacak İşlem : ______________________________________________________

_______________________________________________________________________________________

Doktorumun tüm açıklamalarını dinledim. İşlemin amacı, özellikleri, işlem ile ilgili riskler, işlemi kabul etmemem halinde ortaya çıkabilecek riskler ve diğer  tedavi seçenekleri konusunda bilgilendirildim. Sonuçlara ilişkin hiçbir garanti verilemeyeceği tarafıma anlatıldı. İzni geri çekme hakkım bulunduğu ancak yasal açıdan geri çekme hakkımın “tıbbi yönden sakınca bulunmaması” şartına bağlı olduğu açıklandı. Doktorlarımın planladıkları girişim ve/veya tedavilerde, planladıklarına ek girişim ve tedaviler gerektirebilecek durum ya da durumlar ile karşılaşabileceğimi biliyorum. İşlem süresince ve sonrasında beklenmeyen ve öngörülemeyen bir sorunun oluşması halinde işlemin genişletilebileceği veya yukarıda belirtilmemiş başka işlem ve tedavilerin  uygulanmasının gerekebileceği  anlatıldı. Bu formda tanımlananlar dışında yapılacak herhangi bir ek girişimin, yalnızca sağlığıma yönelik ciddi zararların önlenmesi ve yaşamımın kurtarılması için uygulanabilineceği, diğer hallerde tekrar rıza alınacağı bana anlatıldı. Hastalık ve tedavisi ile  ilgili sorulara  tatmin edici cevaplar aldım. Karar vermem için yeterli süre tanındı.

Ben  ( Hasta / yakını tarafından elyazısı ile doldurulacaktır)  .......................................................................... ,   bana  ( hastama ) yapılacak ameliyatı, taşıdığı riskleri ve olabilecek istenmeyen durumlarla( komplikasyonlarla) ilgili yukarıda belirtilen açıklamaları dinledim, okudum, anladım. Bu bilgiler ışığı altında; .................................................................................................................................................                   isimli girişim ve bunun komplikasyonlarına bağlı doktorların gerekli göreceği  girişim  ve diğer tedavilerin, Bana ( hastam …………….. ……………………………………………………………ya) uygulanmasını, hiç bir baskı altında kalmadan, kendi irademle (hastam adına)  kabul ettiğimi  ve rıza gösterdiğimi beyan ederim.

 Gerekli tüm boşluklar imzalanmadan önce doldurulmuştur.

	Adı-Soyadı	Tarih-Saat	İmza
Hasta veya Hasta yakını/vasisi/velisi
Tanık
	Adı-Soyadı    /    Görevi	Tarih-Saat	İmza
Doktor

Devamını Oku

VENOUS PORT KATETERİ YERLEŞTİRME PROSEDURU VE KOPLİKASYONLAR

	-VENOUS PORT KATETERİ YERLEŞTİRME PROSEDURU VE KOPLİKASYONLAR Port cihazı  titanyum ya da plastik maddeden yapılmış olup  sızdırmaz septumu (rezervuar) ve  radyo opak kateteri den oluşmaktadır. Bu yapısı ile uzun dönem iyi tolere edilen cihaz perkütan yerleştirilen bir iğne ile kullanılır. Çoğu port tek lümenlidir.Bazıları 2 lümenlidir.-
-	Endikasyonları: 1- Ana endikasyon solid tümörlerde uygulanan stotoksik kemoterapidir. 2- Uzun dönem antibiyotik tedavisi  **Portlar TPN için uygun değildir. **Planlanan tedavinin süresi port için 3-5 ay dan fazla ise takılmalıdır. **Kan örneklemesi yapılabilir.
-	İşlem öncesi değerlendirme:  -Vasküler hikaye: Kateter takılma hikayesi, boyun cerrahisi, mediastinal patolojiler, bilinenen venöz anomaliler. -Enfeksiyon ihtimali: Beyaz küre, vucut ısısı. Ateşi olan hastaya port veya tunelli diyaliz kateteri takılmaz . Geçici kateter takılır. -Kaşettik hastada port uygun değildir. Kullanımda ağrı, cilt erozyonları sık olur. Bu hastalara higman kateteri takılması önerlir. -Plateletler 50.000 /mm3 -WBS  1000 in üzerinde (1) -INR 1.5 tan az (1), INR:2 den az (2) -US ile vasküler değerlendirme: İşlem öncesi yapılmalıdır.  -IV sedasyon için 6 saatlik açlık. Akciğer grafisi zorunlu değildir. Fakat pulmoner hastalık lenfoma kulak,burun,boğaz tümörleri  kempresyon,varlığında kullanışlıdır. Bu durumlarda ,ve mediastinal invazyon,trombozis süphesinde  SVC oklüzyon,parsiyal tromboziz yada yokluğunu değerlendirmek için toraks CT gereklidir. Ticlopidine ,clopidogrel ve diğer anti plateret ajanlar 5 gün önceden kesilmelidir (1). **Düşük doz aspirin yada NSAİ 'lerin kesilmesinde gerek yoktur. -Genel durumu bozuk hastalara dikkatli olunmalıdır  (moniterizasyon yapılmalıdır):  -Antibiyotik profilaksisi kesin  değildir. Ama verilebilir. Mutlak kontrendikasyon : -Uyumsuz hasta.
	Erişim yolu; • Birinci sırada : Sağ İJV yolu:  pnomotaraks,  pinch off syndromunun yokluğu nedeni ile tercih edilir . Aynı zamanda katetere bağlı tromboz ve stenoz daha azdır. • Öncelikle sağ IJV tercih edilir.  • Sol IJV: sağ tıkalı ise. • Subklavian venler 2. sırada tercih edilmelidir. (IJV ler tıklaı, boyunda enfeksiyon, kitle, radyoterapi sahası  vb) • IJV ye lateral  duvardan  girilir.  • Fistülün olduğu tarafa tünelli kateter takılmamalıdır.
Port a cath Insertion _ Jugular vein way with echo assisted puncture. - YouTube	İşlem basamaklar: • Personal maske -bone  takmalı steril bir şekilde giyinmelidir. • Moniterizasyon ve sedasyon yapıldıktan sonra lokal anestesi altında IJV düzeyi uyuşturulur . • Boyun ve üst göğüs kısmı batikonla silindikten sonra steril örtü serilmelidir. • Kateter ve dilatatörlerin yıkanması  ve işlemin diğer basamaklarında  kullanılmak üzere 150 cc SF+0.1-0.2 cc heparin karıştırılır(3). • Klavikulanın 1 cm kranial kesimine lokal anestezi yapılır. Bistüri ile dilatatörün rahat geçebileceği kadar insizyon yapılılır (yaklaşık 3 mm). • Venöz girim iğnesi ile US klavuzluğunda IJV ye girilir venöz kan gelince port setinden çıkan klavuz tel iğne içinden  ilerletilir (sağ atriuma kadar).    • Venöz girim iğnesi telin üzerinden çıkarılır. • Settten çıkan dilatatörlerle  trakt dilate edildikten sonra tel üzerinden dilatatörü ile birlikte peelaway şit takılır. Vucut dışındaki segmentinin ucu kapatılır. • Klavukuladan   2 parmak aşağıya (2.5 cm kaudal) port cebi açılmalıdr. Rezervuar sığıyormu diye kontrol edilir. Çekme yapması ve mal pozisyon oluşturulma ihtimali nedeni ile obez hastalarda ve iri memeli hastalarda klavikulaya daha yakın açılmalıdır. • Cilaltı yağ  dokusuna pektoral kasın fasiası arasına yerleştirilmesi idealdir. Bu lokalizasyonda cilt erozyonu daha az görülür. Bu alandan pellaway şitin olduğu alana doğru ciltaltı yağ dokusu  lokal anestezi ile uyuşturulduktan sonra tünel açıcı ile tünel açılır .ideal tünel uzunluğu 6 cm dir. Kateter peelaway şitin iç dilatatörü  çıkarıldıkran sonra kateter peelaway şitten geçirildikten sonra peelaway şit 2 ye yırtılarak  çıkarılır. Kateterin dıdarıdaki ucu tünel açıcı ya bağlanıp tünelden geçirileren rezervuarın yanına getirilir. Skopi ile kateterin uzunluğu ayarlanır ( distal ucu ayarlanır). Uygun pozisyon VCS run distali yada sağ atrium lokalizasyonudur (atriokaval bileşke) (1). • Kateter rezervuara bağlanıp iğne ile kontrol edildikten sonra (bağlantı yerinde sızdırma yapıyor mu diye) çalışıyorsa rezervuar  port cebine 2 dikiş ile tespit edilir. Bu yapılmazsa kateter dönebilir ya da malpozisyon gelişebilir. • Heparinli SF ile yıkanır. • Vikril , monokril (abzorbe olan ) gibi dikiş ipleri ile katlar halinde kontinus dikilmelidir. • Steril stripler yara iyileşmesini ve epitelizasyonu hızlandırır. • En son PA AC grafisi çekilerek işlem sonlandırılır.
-	-Komplikasyonlar: • Pnömotoraks • Hemotroraks • İstemsiz arteriyel ponksiyon • Vasküler zedelenme • Hava embolisi • Malpozisyon: • Değerlendirme: AC filmi: malpozisyon var mı?: varsa düzeltilir. Malpozisyonlar: SVC nın proksimali , low atrial, brakial venleri ,IVC, ventriküller. • Kateterden aspirasyon ve enjeksiyon: kontrastlı inceleme: • Trombolitik yükleme infüzyon; • Fibrin kılıfın mekanik parçalanması • Keteterin değiştirilmesi • Mekanik (kırılma, oklüzyon, migrasyon) • Enfeksiyöz: • Çıkış yeri enfeksiyonları: çıkış yerinde endurasyon, eritem, ağrı, alıntı (oral AB) • Tünel enfeksiyonu: tünel üzerinde endurasyon , eritem , ağrı, akıntı (parenteral AB) • Port cebi enfeksiyonu: cep üzerinde eritem, endurasyon, hasssaiyet, ağrı , akıntı Nekroz: antibiyoterapye cevap vermezse cilt nekrozu gelişmeden port u çıkarılmalıdır. bu alan günlük oksijenli su ile  pansuman edilmelidir. ve seyrek dikişle dikilmeldirki aradan drenaj mümkün olsun.                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                vb • Lümen sayısı arttıkça enfeksiyon riski artar. • Trombotik: venöz tromboz, PE, SVC sendromu. SANTRAL VEN KATATERİ / KALICI SANTRAL VEN KATATERİ / PORT KATATER İÇİN AYDINLATILMIŞ ONAM FORMU Doküman No : Yayın Tarihi : Revizyon No : 00 Revizyon Tarihi :  Genel Bilgilendirme :  Santral venöz kateterizasyon; kalbe direkt katılan bir vene, çeşitli özelliklerde katater yerleştirilmesi işlemidir.Uygulanacak olan santral ven/ kalıcı santral ven katateri ( Port katater) yerleştirilmesi işlemi bilimsel ve etik olarak bütün dünyada da kabul edilmiş bir uygulamadır. Size işlem öncesinde kalp atımlarınız ve oksijen düzeyinizi ölçen ve acı vermeyen aletler yerleştirilecektir. Port için damar yolu açılacak sedasyon yapılacak ve maske ile oksijen verilecektir. İşlem sağ veya sol boyundan veya sağ veya sol köprücük kemiğinizin altından lokal anestezi ile yapılacaktır. Bu bölge uyuşturulacaktır. Buradaki damarlarınız elinizin üzerindeki yada kolunuzun içindeki damarlarınızdan farkı biraz daha büyük ve kalbe yakın olmalıdır. Santral Venöz Kateterizasyon İçin Temel Endikasyonlar:  Santral venöz basınç ölçümü . Uzun süreli tedavi; haftalar, aylar veya yıllar . Yüksek konsantrasyonlu sıvı ve ilaçların verilmesi . Total parenteral beslenme . İrritan ilaçlarla kemoterapi . Yüksek konstrasyonlu antibiyotik solüsyonları . Tekrarlayan kan ve kan ürünleri kullanımı.  Hemodiyaliz, plazmaferez . Tekrarlayan venotomiler . Daha önceki yoğun tedavi, cerrahi ve doku hasarına bağlı.  Periferal venöz yolların yokluğu İşleme Ait Komplikasyonlar ve Alınacak Önlemler ; Damarların Bulunamaması: Böyle bir durumda başka bir damar bölgesi denenecektir.  Arteryel Ponksiyon ( Atardamara girilmesi): Derhal damardan çıkılarak kanama durdurulduktan sonra tekrar damar yolu aranacaktır.  Pnömotoraks ( Akciğere girilmesi): İşlem yapılırken çok derin nefes alınmayacak ve ani hareket edilmemesi gerekmektedir.Ancak yine bu problem geliştiyse genel cerrahi veya göğüs cerrahisi tarafından akciğerdeki havayı çıkarmak amacı ile göğüs kafesinize bir alet yerleştirilecek ve yaklaşık 1 hafta takip edileceksiniz. Havanın tamamen çıktığı kesinleştikten sonra bu alet göğüs kafesinizden çıkartılacaktır.  Sinir Hasarı: Geçici olarak o bölgeden geçen sinirlerin hasarlanmasına bağlı olarak, uygulama yerinin bölgense göre göz kapağında düşme, ses kısıklığı, el yada kollarda uyuşma karıncalanma olabilir.  Hava Embolisi: Çok nadir görülen fakat oldukça tehlikeli ölüme sebep olabilen bir problemdir. Kataterin yerleştirilmesi sırasında veya sonrasında gelişebilir. Tedavisi için yoğun bakımda takip ve tedavi yapmak gerekir.   Ritim Bozuklukları: Kataterin ucunun kalbe girmesi sonucu gelişir ve daha sonra tedavimiz sırasında pozisyon değişikliğine bağlı olarak gelişebilir. Tedavisi o an yapılabildiği gibi kalp yırtılmasına neden olarak açık kalp cerrahisi de gerekebilir. Katater Embolisi: Kataterimizin kopması sonucu gelişebilir. Açık kalp cerrahisi gereklidir.  Tromboflebit – Tromboz: Uygulama yapılan damarların tıkanması veya dolaşımının bozulması demektir.Kalp damar cerrahisi ile birlikte tedavisi yapılacaktır.  Lokal veya Sistemik Enfeksiyon: Kataterin girişim yerinden kaynaklanan enfeksiyon tüm vücuda yayılabilir. İşlemin steril şartlar altında yapılması ile bu problem önlenebilir. Ancak tüm takipler yeterli olsa bile kişiden kişiye göre değişen reaksiyon neticesinde enfeksiyon gelişebilir. Katater Yerinde Ağrı: Geçici bir durumdur. Doktorunuzdan talep edeceğiniz ağrı kesiciler ile ağrı rahatlıkla kontrol altına alınabilir.  Doktorum tarafından bana açıklanan tüm bilgileri anlamış ve açıklamasını gerekli gördüğüm tüm konularda bilgilendirilmiş ve aydınlatılmış olarak, doktorumun hastalığımla ilgili olarak bana önermiş olduğu tedavi / operasyon/ girişim yönteminin şahsıma uygulanmasına, serbest irademle ve hiçbir baskı altında kalmadan rıza gösteriyorum.  Hasta / Hasta Yakının Adı Soyadı :……  …………………………………………..       Tarih :……/………/………. Saat: …..:….. İmza: ……………….    Şahidin Adı Soyadı :………………………..…………………………………………..       Tarih :……/………/………. Saat: …..:….. İmza: ……………….      Doktor Adı Soyadı:…………………………………………..       Tarih :……/………/………. Saat: …..:….. İmza: ……………….      Hastanın Dil / İletişim Problemi Var İse : Tercüme Yapanın Adı Soyadı:…………………………………………..       Tarih :……/………/………. Saat: …..:….. İmza: ……………….-

KAYNAKLAR:
1. İnterventional onkology. Principles and Practice.Jean Francolis H. Geschwind. Camoridge Medicine.2008.New york.
2.Doç. Dr. Barboros Çil. Perkütan venöz girişim.Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Radyoloji AD.33.ulusal radyoloji kongresi. 2012.
3. Süleyman Demirel Üniversitesi Tıp Fakültesi Radyoloji AD ders notları.

Devamını Oku

KONTRAST MADDE UYGULAMASINDA RİSK FAKTORLERİ VE PROFİLAKTİK ÖNLEMLER

TRD Temel Radyoloji 2004-2005 deki tablodan                          modifiye edilmiştir.	KONTRAST MADDE UYGULAMASINDA RİSK FAKTORLERİ VE PROFİLAKTİK ÖNLEMLER: -Serum kreatinin değeri 2 mg/dl ın üzerinde olan hastalarda, -ağır diyabetus melituste ve -ağır proteinüride  kontrast madde kullanılmamalıdır. Bazı faktorlerin varlığında kontrast maddenin yan etki oluşturma riski artar ki bunlara risk faktorlei diyoruz. Risk faktörleri taşıyan hastalarda; endikasyon  iyi konulmalı klinik gereklilik halinde ilaç seçiminde dikkatli olmalıdır gereklilik halinde premedikasyon yapılmalı ve önlemler alınmalı uygulama sonrası hasta takibi yapılmalıdır. MAJÖR RİSK FAKTÖRLERİ: renal patolojiler önceden kontrasrt madde alerjisi olanlar (risk 10 kat fazla) alerji/astım (risk 4   kat fazla) kardiyovasküler hastalığı olanlar (risk 5 kat fazla) çocuklar ve yaşlılar  diğer nefrotoksik ilaç kullananlar MİNÖR RİSK FAKTÖRLERİ: Azotemi Diyabetus melitus (kronik süreçliler majör risk grubundadır) kan diskrazileri (orak hücreli anemi) disproite anksiyete dehidratasyon
pozitif kontrast madde renal DSA	Kontrast madde alerjisi olanlarda premedikasyon: 1. ilaç kullanılmayan diğer modalitelere yönlendirme yapılmadır. 2.H1 ve H2 reseptör blokerleri ile premedikasyon: ·         -kontrast madde uygulamasında yaklaşık 15 dk önce H1 blokeri (Avil, Systral amp) ·         -veya H2 reseptör blokeri Ranitidine 200-400 mg (4-8 ampül ulcuran direkt IV ya da  50 ml %0.9 luk NaCl solusyonu içinde infüzyon şeklinde verilir ) 3. kortikosteroidler ile premedikasyon: - ·   Oral yolla:: kontrast madde uygulamasından 24, 12 ve 2 saat önce üç doz (4-12 mg) metilprednizolon verilir. ·   ıv yolla: kontrast madde uygulamasından 30 dk önce 40 mg metilprednizolon verilir. kortizol kullanımında ülser proflaksisi içi omeprozol ilave edinilebilir. Premedikasyon minör reaksiyonları önler ancak major reksiyonlarda etkisizdir. Anksiyete: telkin yeterli olabilir. Kalp yetmezliği ve ritim bozukluğunda: Na tuzlarından kaçınılmalı ve kontrast madde yavaş verilmelidir. Troit CA'lı olgularda iyot depoolarını doldurarak tedavi sansını azalttığını ve yok ettiği için kontrast madde kullanılmamalıdır. Sintiğrafik incelemeler iyot kullanılmımından en az bir ay sonra yapılmalıdır. Troid hormon tesleri en erken iyot kullanımından 1 gün sonra yapılmalıdır. Gravesli ve hipertroidili hastalarda: kontrast madde kullanımından aylar sonra bile troid krizi görülebilir.  mutlak kullanım endikasyonu yoksa iyotlu kontrast madde kullanılmamalıdır. zorunluluk halinde öncesinde 1 hafta boyunca sodyum perklorat (3x300/gün) ve incelemeden bir kaç gün önce başlayarak yaklaşık 2-3 hafta süresince methiamazol  (2x20/gün mg ) verilmesi önerilir.
-	İyot gebelerde kullanılmamalıdır (ilk 3 ay kesinlikle kullanılmamalıdır). Emziren annelerde iyot kullanıldıktan sonraki 1 gün boyunca sütünü sağması ve atması,1 kaç gün önceden sağarak biriktirdiği sütü inceleme sonrası 24 saatte kullanılması önerilir. Kan beyin bariyerini bozan tümör veya infakta düşük ozmolariteri kontrast ajan yada meglümin tuzarı tercih edilmelidir. Bronkospazm ve  laringeal ödem öyküsü olanlarda meglümin tuzlarından kaçınılmalıdır. Feokromasitomalı hastalarda  kontrast maddeler yüksek miktarda katekolamin salınımına yol açarak hiper tansif kırize neden olabilir.alfa adrenerjik blokörlerle(minipress) 1-2 hafta proflaksi uygulandıktan sonra verilmelidir.
Kaynak 2 den modifiye edilmiştir.	Akut böbrek yetmezliğini artıran faktörler : Uzun süre insülüne baglı diyabet öyküsü Nefrotoksik etkili ilaçların uzun süre kullanımı (beta blokörler,ca-antagonistleri, interlökin 2-interferon, biguanit tipi anti diyabetikler),  İleri yaş , Yüksek dozda sık sık kontrast madde kullanımı,  Kardiyat yetmezlik,  Dehidratasyon,  Yakın zamanda NSAI kullanımı Anfoterisin -B, cisplatin,  siklosporin , metmorfin , Daha önceden kontrast maddeye karsı gelisen  reaksiyon varlığı,gibi durumlarda  kontrast madde kullanımında akut böbrek yetmezliğini artıran faktörler kabul edilmelidir. Bu gruba dahil  hastalara inceleme öncesi hidrasyon yapılmalıdır. Hidrasyon 2 şekilde yapılır. -Emilim problemi ve genel durumu kötü olmayan olgularda inceleme 12-24 saat önce başlayan bir kaç litre sıvı oral yolla verilir(1) (işlem öncesi oral 500 ml ve işlemden sonraki 24 saat içinde 2500 ml su içmeli(7). -Genel durumu pek iyi olmayan ve oral beslenmesi yasak olan olgularda ; Genellikle önerilen miktar hastayı hipervolemiye sokmayacak düzeyde 1 mL/kg/saat SF’dir. (%0.45/0.9). Sıvı verilmesi işlemden 12 saat önce başlamalıdır . İşlemden 12 saat sonrasına kadar buna devam edilmesidir. Kalp yetersizliği ve volüm yükü olanlarda dikkatli olunmalıdır. Gerekirse diüretikle birlikte verilmelidir(1,5,7). Kontrast madde yol açtığı nefropatiyi engellemek için ;  -Risikli hastalarda nefropatiyi önlemek için ilk adım hidrasyondur.  -N-ACETYL CYSTEİNE:Mukolitik bir ajan olan NAS, antioksidan etkisiyle böbrek hemodinamisini ve direkt oksidatif hasar oluşumunu engelleyerek kontrast nefropatisini  önleyebilir.N-asetilsisteinin kontrast nefropatisini önlemede kullanımına dair elde yeterli kanıt yoktur. Ancak muhtemel etkisinin olabileceği, güvenli ve ucuz olması nedeniyle yüksek riskli hastalarda kullanılması önerilebilir. Ancak kontrast nefropatisinin önlenmesinde N-asetilsistein kesinlikle intravenöz izotonik sıvının yerini almamalıdır.N-asetilsistein (600 mg p.o. günde iki defa, işlemden önceki gün ve işlem günü:örn (Nac 600 Mg 20 Efervesan Tablet)) -İzoozmolar non iyonik kontrast madde kullanımı önerilmektedir. Kontrast nefropatisi  birden fazla şekilde tanımlamıştır. Serum kreatinin değerinin 0.5-1.0 mg/dL artması veya bazal kreatinin değerinde %25-50 oranlarında yükselme sıklıkla tanımlamada kullanılmaktadır. Kreatinin değerinin 1.2 mg/dL’nin üzerinde olduğu durumlarda kontrasta bağlı nefropati gelişiminde artış olduğu gösterilmiştir. Serum kreatinin değerinin > 2 mg/dL olduğu durumda kontrast nefropatisi sıklığı %20 düzeyinde saptanmıştırKontrast madde sonrası hastaların bir çoğunda görülen serum kreatinin düzeyindeki artış geçici olmakla birlikte 4-7 günde pik yapar ve daha sonra düzenli biçimde normal düzeyine iner. Kreatin düzeylerinde düşme yerine artış son dönem böbrek hastalığı yönünden anlamlıdır. Cigarroa ve arkadaşları ise nefropati oluşturan maksimum kontrast madde hacmi için özel bir formül önermektedir [(5 x vücut ağırlığı (kg))/serum kreatinini (mg/dL)]. Burada hesaplanan doz ne olursa olsun 300 mL’yi geçmemelidir. Bu formül yüksek ozmolariteli kontrast maddeler için önerilmektedir (6)

KAYNAKLAR:
1-Temel Radyoloji Fiziği. TRD. İZMİR ŞUBESİ EĞİTİM SEMPOZYUMLARI. 2004-2005.
2-Kontrast maddeler allerjik reaksiyonlar.Dr.Gürsel Savcı.Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi.
3.4.PET-BT Sempozyumu. PET/BT’de kontrast uygulamaları:Kime, ne zaman ve nasıl?Dr. Akın Yıldız.Akdeniz Üniversitesi.
5.Kontrast Nefropatisi.Ş. Rahmi YILMAZ, Bülent ALTUN. Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi, İç Hastalıkları Anabilim Dalı, Nefroloji Ünitesi, ANKARA
6.Cigarroa RG, Lange RA, Williams RH, et al. Dosing of contrast material to prevent contrast nephropathy in patients with renal disease. Am J Med 1989;86:649-52.
7.Kontrast Madde Nefropatisini Önleyici Stratejiler.Üzerine Bir Derleme. Ömer Toprak, Mustafa Cirit
İzmir Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Nefroloji Kliniği.Nefroloji Dergisi 2004;13 (3) 111-116

Devamını Oku